पशुपन्छी औषधि आयातमा देखिएका समस्या ः रत्न कुमार बडाल

रत्न कुमार बडाल, काठमाडौ,

भाग १ व्यवसाय दर्ता तथा नविकरण

नेपालमा भारत वा तेश्रो मूलुकबाट पशुपन्छी औषधि आयात गर्ने उध्देश्यले स्थापित कुनै पनि कम्पनीले कम्तिमा ८ ठाउँमा दर्ता हुनुपर्छ। यो सूचि हेर्दा मात्रै जो कसैले पनि जिव्रो टोक्ने अवस्था देखिन्छ। यसैबाट व्यवसायीहरूले कति झन्झट व्यहोरिरहेका छन् भन्ने प्रष्ट हुन्छ। यी प्रत्येक स्थानमा दर्ता नविकरणका लागि व्यहोर्नुपर्ने झमेलाका अलग सूचि त झन कहालिलाग्दो छँदैछ। फेरि, एक पटक दर्ता गरेपछि सदाकालका लागि हुने हैन कि प्रत्येक वर्ष विवरण वुझाउने र नविकरण गर्ने गर्नैपर्छ त्यसमाथि पशु औषधिको क्षेत्रको सवैभन्दा नजिकको मानिएको र वढि काम पर्ने पशुसेवा विभागले दिने सिफारिसमा त ४ महिने झमेला लगाइदिएको छ।

दर्ताहुनुपर्ने कार्यालयहरूको सूचि

क) कम्पनि रजिष्ट्रारको कार्यालय (कम्पनी दर्ता प्रयोजन)

ख) आन्तरिक राजश्व कार्यालय (स्याथी लेखा नम्वरका लागि)

ग) वाणिज्य विभाग (व्यापार व्यवसाय अनिवार्य दर्ता हुनुपर्ने)

घ) औषधि व्यवस्था विभाग (औषधि दर्ता तथा पसल संचालन प्रयोजन)

ङ) राष्ट्रिय पशु आहारा तथा गुण व्यवस्थापन कार्यालय, पशु सेवा विभाग (पशु आहारा सम्पुरक सिफारिस प्रयोजन ४ महिने)

च) भेटेरिनरी गुणस्तर तथा औषधि नियन्त्रण कार्यालय, पसु सेवा विभाग (DISINFECTANT AND WATER SANITIZER  लगायतका लागि आयात सिफारिस प्रयोजन ४ महिने)

छ) भन्सार विभाग (EXIM CODE प्रयोजन)

ज) सम्वन्धित वडा कार्यालय वा नगरपालिकामा (व्यवसाय दर्ता तथा घरवहाल कर प्रयोजन)

भाग २,  आयात सिफारिस

पसल दर्ता भैसकेपछि भारत वा तेश्रो मुलुकबाट आयात गर्नकालागि पशु औषधिको हकमा स्वास्थ्य मन्त्रालय अन्तरगत रहेको औषधि व्यवस्था विभागबाट र पशुपन्छी आहारा सम्पुरकको हकमा कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय अन्तर्गतको पशु सेवा विभागको एक कार्यालय राष्ट्रिय पशु आहारा तथा लाइभस्टक गुण प्रयोगशाला, हरिहर भवन, ललितपुरबाट आयात सिफारिस लिनुपर्छ। त्यसैगरी, भ्याक्सिन, वाटर सेनिटाइजर तथा डिस्इन्फेक्टैन्ट लगायतका वस्तु आयातका लागि पशु सेवा विभाग अन्तरगतकै भेटेरिनरी गुणस्तर तथा औषधि नियमन कार्यालय, वुढानिलकण्ठबाट आयात सिफारिस पत्र लिनुपर्छ।

पशुसेवा विभागले दिने यस्तो आयात सिफारिस दुइ वर्ष अघिदेखि ४ महिना अवधिको दिन थालेको छ जुन पहिले १३ महिना अवधिको दिने गरिएको थियो। आर्थिक ऐन तथा नियमावलीमा प्रष्ट शब्दमा “यस्तो सिफारिस एक आर्थिक वर्षका लागि दिन सकिनेछ” भनि उल्लेख गरेको छ (आर्थिक अध्यादेश पेज ३३५)।

यो ४ महिने सिफारिस अत्यन्तै अव्यवहारिक किन छ भने तेश्रो मुलुकबाट एलसी खोलेर ल्याइने सामानको नेपाल आइपुग्ने समय अगावै सिफारिसको म्याद सकिन्छ र सामान विचवाटोमै अवैध हुन्छ। अझ विडम्वनाको कुरा त के छ भने यस अघि आफैंले सवै कागजी प्रक्रिया पूरागरेपश्चात, प्रयोगशाला परिक्षणगरी सवै हिसावले गुणस्तरीय भएको एकिन गरेपछिमात्र सिफारिस समितिको पूर्ण वैठकबाट पारित गरेर तहाँ कार्यालयको सहिछाप लगाइ दिइएको सिफारिसको सक्कल पेश गर्दा समेत तुरून्त नयाँ सिफारिस दिइंदैन वरू सम्पूर्ण कागजातको ठेली फेरि पेश गर्नेगरी अर्को वैठकको निर्णय कुर्नुपर्ने अचम्मलाग्दो, विरक्तलाग्दो र अत्यन्तै अवैज्ञानिक प्रणालि लागु गरिएको छ। स्मरणरहोस विश्वका विभिन्न देशले दिने यस्तै प्रकृतिका सिफारिसहरू ५ वर्षसम्मको हुने गरेको पाइएको छ भने नेपालकै औषधि व्यवस्था विभागले एक पटकमा २ वर्षको सिफारिस दिंदै आएको छ।

त्यतिमात्र होइन, हाल पशु आहरा सम्पुरकमा सम्बन्ध, सरोकार र सम्भावना नै नरहेको सैनिटरी सर्टिफिकेट पेश गर्नुपर्ने भन्ने नियम सिफारिसमा उल्लेख गरेर पशुसेवा विभागले अनावश्यकरूमा व्यवसायीलाइ दुख दिनेकाम गरिरहेको छ।

आफ्ना नियमित जिम्मेवारीका काम समेत समयमा गर्न नभ्याउने गरी कामको चाप वढि भएको दावि गर्ने सरकारी संयन्त्रले १३ महिना अवधिका लागि आयात सिफारिस दिन सकिने यस अघिको नजिर हुँदाहुँदै अनावश्यकरूपमा ४ महिने बनाएर वर्षमा एक पटक गरेहुने कामलाइ ३ पटकको झन्झट व्यहोर्नु र व्यवसायीहरूको वारम्वारको डेलिगेशन, अनुरोध, विरोधपछि पनि सोही व्यवस्थालाइ कायमराखी आफैलाइ कार्यवोझ थप्नुको पछाडि कुनै गलत उदेश्यले काम गरिरहेको त छैन भन्ने आशंका व्यवसायीहरूले गर्न थालेको पाइएको छ।

वैदेशिक रोजगारीमा गएकाहरू मार्फत प्राप्तहुने रेमिटेन्सले अर्थतन्त्र धानेको देशमा, स्वदेशमानै व्यापार व्यवसायगरी राज्यलाइ भन्सार तथा आयकर बुझाइ स्वरोजगार हुनुकासाथै रोजगारीको सिर्जना समेतगर्ने व्यवसायीहरू सम्मानित हुनुपर्नेमा, सहजिकरण गर्नकालागि स्थापना गरिएका सरकारी निकायहरूबाट नै दिनदिनै मनलाग्दीका अव्यवहारिक नियम र झण्झट थपेर अपमानित एवमं लज्जित गर्ने खालको हालको अवस्थाले तपाइ हामी सवैलाइ पिरोलेको त छदैछ, व्यवसायीक असुरक्षा र अस्तित्वमाथिनै चरम संकट सिर्जना भइरहेकोछ।

भाग ३ अत्यावश्यक औषधिको अभाव

पशु औषधिको क्षेत्रमा दक्षता, विज्ञता, दरवन्दी सवैकुराको अभाव भएको तर ऐन हातमा लिएर वसेको औषधि व्यवस्था विभाग अनि सवैचिज भएर पनि निरिह र उदासिन वनेको पशु सेवा विभागका कारण हालसम्म पशुहरूमा प्रयोग हुने अत्यावश्यक, जीवनरक्षक औषधिहरू के के हुन भनि परिभाषित हुन सकेका छैनन्। नेपाल पशुपंछी औषधि पैठारीकर्ता संघको पहलमा विगतमा लामो कसरत पछि दुवै विभागबीच समन्वयगरी पशुसेवा विभाग मार्फत ७२ वटा अति आवश्यक र जीवन रक्षक औषधिको सूचि बनाएर पैठारी सिफारिस गरिदिन औषधि व्यवस्था विभागलाइ पत्राचार गरेको भएपनि त्यसमा कुनै पहल सो विभागले गरेको छैन।

अरवौंको लगानी रहेको पोल्ट्रि व्यवसायमा अत्याधुनिक उपकरणहरू प्रयोग गरि लाखौं कुखुराहरूलाइ एकैपटक औषधोपचार गरिने अहिलेको युगमा २५ केजि, ५० केजि पैकका औषधिहरू आवश्यक भइसकेको परिप्रेक्षमा एकातिर के.जी. भन्दा बढिको पैकसाइज थाहै नपाएको अवस्थाको औषधि व्यवस्था विभाग छ भने विगतमा आफ्नो अधिकार क्षेत्रमा आइसकेको र सिफारिस समेत गरिरहेका चिजहरू चटक्कै छाडेर औषधिको नाममा “अ” समेत उच्चारण गर्न नचाहने पशु सेवा विभागका कारण अहिले गैरकानूनी ढंगले सिमापारीका झोले व्यापारीहरूले ल्याएका गुणस्तरहीन औषधि प्रयोगगर्न किसानहरू वाध्य भएको अवस्था छ।

औषधि व्यवस्था विभागमा छैन वरावरको मात्रै भेटेरिनरी कम्पनी तथा उत्पादनहरू दर्ता रहेकाछन्। अत्यन्तै कडा नियमन भएका युरोपेली उत्पादनहरू तुलनात्मकरूपम सहजढंगले दर्ता हुने तर त्यस्ता उत्पादकहरू सानो वजारभएकाले नेपालजस्तो देशमा आउन रूचि नदेखाउने समस्याका कारण एकाध कम्पनीका एकाध उत्पादनमात्र विभागमा दर्ता छ। दक्षिण एशियाली देशका उत्पादक तथा उत्पादन दर्ताका लागि जिएमपि अडिटमा जानुपर्ने वाध्यकारी अवस्था र सोका लागि वर्षौसम्म लाइनमा वस्नुपर्ने वाध्यताका कारण उल्लेख्यरूपमा औषधि दर्ता हुनसकेका छैनन्।

त्यसका अतिरिक्त, अहिले संसारभर नै थर्डपार्टी मैनुफैक्चरिङको प्रचलन रहेको र कोटेशनमार्फत संसारको कुन कुनामा उत्पादन गर्दा सस्तो पर्छ, त्यही औषधि उत्पादन गर्ने परिपाटी रहेकाले विश्वभरमा नाम चलेका मार्केटिङ कम्पनीहरू आफैं उत्पादन गर्दैनन्। फलस्वरूप प्रत्येक उत्पादनका लागि उत्पादक पनि दर्ता हुनुपर्ने औषधि व्यवस्था विभागको हालको व्यवस्थाका कारण कुनै पनि ठूला तथा नाम चलेका कम्पनीहरू त्यहाँ दर्ता गर्न इच्छुक देखिंदैनन्।

यसरी, सानो बजार, दर्ताका लागि लाग्ने लामो समय र झन्झटिलो कागजि प्रक्रियाका कारण दर्ता हुनसक्ने खालका कम्पनीहरू आउन नचाहने र दर्तागरी व्यवसाय गर्न इच्छुक कम्पनीहरू मापदण्ड, जिएमपी अडिट तथा निरीक्षणका लागि लाग्ने समय, अनि जिएमपी अडिटपछि पनि इन्जेक्टेवल्स मात्रै दर्ताहुने व्यवस्था जस्ता झन्झटका कारण दर्ता नहुने हालको परिस्थितिले पशु औषधिको चरम अभाव झेल्न व्यवसायीहरू वाध्य भएका छन्।

भाग ४। भन्सारका  समस्या

हालैको आर्थिक ऐन मार्फत पशुपंछीको आहार सम्पुरकको आयातमा शतप्रतिशत भन्सार बृध्दि गरेर सरकारले कृषिप्रधान देशमा गाउँघरमा पशुपालन गरी जीविकोपार्जन गर्ने गरीव किसानको ढाडसेक्ने काम गरेको छ।

गरीव, निमुखा तथा सर्वहाराको हीतरक्षा गर्ने र समतामूलक समाज निर्माण गर्ने उद्देश्य लिएको बताउने राज्यसंचालकले गाँउघरको गरीव किसानसंग प्रत्यक्ष जोडिएका उत्पादनहरूमा अनावश्यकरूपले भन्सार बढाएर राज्यको आय बढाए भन्नु कुनैपनि हिसावले तर्कसंगत देखिंदैन। त्यतिमात्र हैन, पोल्ट्री व्यवसायको मेरूदण्डको रूपमा रहेको जैविक सुरक्षा (वायो सेक्युरिटी)मा प्रयोगहुने डिस्इन्फेक्टैन्ट, पानी सुध्दिकरणका लागि प्रयोग हुने औषधि, इन्जाइम आदिमा भन्सार कार्यालयले भन्सारका अतिरिक्त भ्याट समेत लगाउने गरेको छ।

वरू, वर्ड फ्लु आदि भाइरल रोगहरूको संक्रमणपछि एउटा निश्चित क्षेत्रफलभरिका कुखुरा नष्टगरि किसानलाइ राहत दिने नाममा ठूलो सरकारी बजेट खर्च गर्ने तर त्यस्ता रोग नै नलागोस भनेर जैविक सुरक्षाका लागि प्रयोगहुने यस्ता औषधिहरूका वारेमा किसानलाइ सचेत गराउँदै भरसक् निःशुल्क उपलब्ध गराउनु पर्नेमा करका अतिरिक्त भ्याटसमेत लगाएर प्रयोग गर्नै नसकिनेगरी महँगो बनाउने सरकारी रवैया वास्तवमै उदेकलाग्दो छ।

यस अतिरिक्त, पशुसेवा विभाग र भन्सार विभाग दुइ सरकारी निकायकाविच आवश्यक समन्वयको अभावका कारण कतिपय वस्तुहरूमा नलाग्नुपर्ने भन्सार दर तथा भ्याटहरू लागेर सामान जाँचपास भइदिनाले उहि खुद्रामुल्य रहँदा मूल्य बढाउन पनि नमिल्ने र उहि मूल्यमा दिंदा घाटा पर्न जाने जस्ता समस्या पनि वेला वेलामा आयातकर्ताहरूले भोग्नुपरेको छ।

त्यसैगरी, भन्सार जाँचपासका समयमा वस्तुको मूल्यांकन गर्दा सरकारले अधिकतम खुद्रा मूल्यलाइ हेर्ने दृष्टिकोण र वजारमा विध्यमान अवस्थाकाबीच देखिएको भिन्नताले समेत समस्या देखिनेगरेको छ। भन्सार जाँचपासमा ढिलाइ, भन्सार एजेन्टहरूले हचुवाका भरमा दररेट राखि जाँचपास गरिदिने समस्या, भेहिकल ट्रैकिङको नयाँ व्यवस्था, क्वारेन्टाइन लगायतका धेरै नयाँ समस्याहरू पनि थपिएका छन्।

भाग ५। ऐन कानूनको अभाव

पशुपन्छी औषधि व्यवसायीहरूले भोग्नुपरेको सवैभन्दा ठूलो समस्या नै ऐन कानूनको अभाव हो।

औषधि ऐन २०३५ को दफा २(क)मा “औषधि भन्नाले मानिस, पशु वा पन्छीलाइ हुने रोग निदान गर्न, उपचार गर्न, रोग निको पार्न वा साम्य गर्न वा मानिस, पशु वा पन्छीलाइ रोग ल्याउने कीराहरूको नाश गर्न मानिस, पशु वा पन्छीको शारीरीक वनावट वा प्रक्रियालाइ असर पार्न प्रयोग गरिने पदार्थ वा त्यस्तो पदार्थमा लगाउने साधक पदार्थसमेतलाइ सम्झनुपर्छ।” भनिएको छ। औषधि ऐन २०३५ को दफा २(क) मा तीन पटक प्रयोग भएको वाहेक सिंगो ऐन तथा नियमावलि पशुपन्छीका सम्बन्धमा कहिँ कतै केही वोलेको देखिंदैन।

२०३५ सालमा बनेको ऐन २०४५ सालमा पहिलो पटक र २०५७ सालमा दोश्रोपटक संसोधन भइसक्दा पनि परिभाषामा ३ पटक प्रयोग भएको पशु वा पन्छी शब्द बाहेक सो ऐनमा पशुपन्छी क्षेत्रका कुनैपनि विषयवस्तु समावेश हुन नसक्नु दुःखद पक्ष हो।

मुलतः मान्छेमा प्रयोग हुने औषधिको नियमनका लागि व्यवस्था भएको स्वास्थ्य मन्त्रालय अन्तर्गतको एउटा सरकारी निकाय औषधि व्यवस्था विभागले परिभाषामा ढाइ अक्षर उल्लेखित भएकै आधारमा औषधि ऐन २०३५ लाइ टेकेर पशुपन्छी औषधिको दर्ता तथा नियमनको अधिकार लिएर वसेको छ भने औषधिको प्रयोग, विज्ञता, दरवन्दी तथा जस अपजसको भागेदारीको जिम्मा लिएर कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय अन्तर्गतको अर्को निकाय पशु सेवा विभाग वसेको छ। यी दुइ अलग अलग मन्त्रालयको अलग अलग विभागको विचमा कहिले यता र कहिले उता गर्दागर्दै घडिको पेन्डुलम जस्तै भएर हामी व्यवसायी झुण्डिरहेको अवस्था छ।

औषधी ऐन, २०३५ लाई समायानुकुल वनाई भेटेरिनरी औषधी सम्बन्धमा पशु सेवा विभागलाई अधिकार प्रदान गर्ने गरी संसदको अधिवेशनमा सो सम्बन्धि विधेयक पेश गर्न सम्मानित प्रतिनिधि सभाको कृषि, सहकारी तथा प्राकृतिक श्रोत समितिबाट भएको निर्देशन वमोजिम नयाँ संसोधनको तयारी भैरहेको भन्ने पशु सेवा विभागबाट जानकारी प्राप्त भएको छ। साथै सो प्रस्तावित मस्यौदामा संसोधनका लागि पठाइएको वुँदा नं. १३, १४ र १५ मा नेपाल पशुपन्छी औषधि पैठारीकर्ता संघले आपत्ति प्रकट गर्दै मुल एेन वमोजिम नै हुनुपर्ने भन्दै २०७६ भदौ २३ मा ७ बुँदे पत्र भेटेरिनरी गुणस्तर तथा औषधि नियमन प्रयोगशालालाइ पठाइसकेको छ।

प्रेस्कृप्सन गर्ने अधिकार भएकै व्यक्तिले पसल पनि संचालन गर्ने र औषधि विक्रिसमेत गर्न पाउने अवस्था संसारको कुनै पनि देशमा नरहेको, यो सामाजिक न्यायको वर्खिलाप हुने साथै यस्तो व्यवस्थाले अन्य व्यवसायीहरूको अधिकार तथा व्यवसाय नै समस्यामा पर्नसक्ने भएकाले त्यसखालको व्यवस्था हुनुहुँदैन भन्ने कुरामा आयातकर्ता तथा पशुपन्छी व्यवसायी साथिहरू सहमत हुनुहुन्छ।

साथै, भविष्यमा हाम्रो व्यवसायसंग सम्वन्ध राख्ने कुनैपनि ऐन, कानून, नियमावलिमा संसोधनमा संवध्दपक्ष (स्टेक होल्डर)का हिसावले हाम्रो सक्रिय सहभागिता गराउन सवै सम्वध्द निकायको जोडदार ध्यानाकर्षण पनि गर्दछु।

भाग ६। विविध

क) उधारो व्यापार कि सुधारो व्यापार

आयात भन्ने वित्तिक्कै भारत वा तश्रो मुलुकबाट औषधि खरीद गर्ने कुरा भयो। वाहिरवाट ल्याउने सवै औषधिको खरीद स्वाभाविकरूपमा बैंकमार्फत अग्रिम पैसा पठाएर वा एलसीमार्फत हुने हुनाले ती सवै तुरून्त भुक्तानी दिएर गरिने हुन्छ। लामो समयदेखि कारोवार गरिरहेका केहि सिमित व्यवसायीहरूले एलसी युसेन्स पाउने वा केहिले सामान डेलिभरीपछि भूक्तानी पठाउने सुविधा पाए बाहेक सवैजसोले पहिलेनै लगानी लगाएर खरीद गर्ने हो। तर, वजार भने पूरै उधारो छ।

उधारो वजारको फाइदा चै के रहेछ भने व्यापार जतिपनि गर्न सकिने अनि वेफाइदा चैं के भने पैसोचै कति पनि उठाउन नसकिने। आयातकर्ताहरूले सामान्यतया विल गरेको मितिवाट औषत ६० दिनको उधारो दिनेगरी सहमति भएपनि वजारवाट ६ महिना वा वर्षदिनसम्म पनि पैसा नआउने गरेको पाइएकोछ। यस अवस्थाले गर्दा कति लगानी थप्ने, कति सामान मगाउने, कति उधारो धान्ने भन्ने समस्याले सवै आयातकर्ताहरू पिरोलिइरहेको पाइन्छ।

कुखुरा व्यवसाय थोरैमात्र तलमाथि हुँदा सवैभन्दा बढि समस्यामा औषधि आयातकर्ताहरू पर्ने गरेको पाइन्छ। पैसा जति इन्भेन्ट्री र खातामा हुने अनि चाहिएको वखतमा चै बजारबाट नउठ्दा ऋणसापटीले काम चलाउनुपर्ने पीडाबाट सवै पीडित भएको कुरा घाम जत्तिकै छर्लंग छ। त्यसैले यो उधारोको दुश्चक्रलाइ सुधार वा नियन्त्रण गर्ने नसके सवैले दुख पाउने निश्चित छ।

ख) बढ्दो प्रतिस्पर्धा र चढ्दो व्याजदर

व्यापारमा प्रतिस्पर्धा हुनु स्वाभाविक कुरा हो। हिजो सिमित सप्लायर्स थिए अनि वजार पनि सानो थियो। आज सप्लायर्स बढेसंगै वजार पनि बढ्दो छ। त्यसैले भनिन्छ, प्रतिस्पर्धाले वजारको साइज पनि बढाउन मध्दत गर्छ। प्रतिस्पर्धाले उपभोक्तालाइ पनि फाइदा पूग्छ किनकि आपूर्तिले मूल्य घटाउँछ। मूल्य घट्नु उपभोक्ताको हीतमा भए पनि सप्लायर्सको हकमा भने मूनाफामा कटौति हुनु हो। ग्राहकलाइ दिनुपर्ने छुट, दिनुपर्ने सेवा सुविधा, बढ्दो कर्मचारी खर्च र ऋणमा वैंकले लिने व्याजदर वढ्दै जानु जस्ता समस्याले आयातकर्ताको मूनाफा वर्षेनि साँघुरिंदै गएको छ।

भन्सारदर बढेसंगै ट्रान्सपोर्टरहरूले समेत अग्रिम पैसा भूक्तानी नगरेसम्म सामान जाँचपास गर्न छाडेका छन् जसवाट नगद वहिर्गमन (क्यास आउटफ्लो) बढ्दो छ। एक ट्रक सामानको भन्सार जाँचपास गर्दा लाग्ने पैसा वजारवाट फिर्ता आउन १ देखि २ महिना लाग्ने अवस्था छ। त्यसवाहेक सरकारले हाल अनिवार्य गरेको सामाजिक सुरक्षा योजनाले पनि उल्लेखनिय रकम वाहिरिन थालेको छ।

यसरी नगद वहिर्गमन(क्यास आउटफ्लो) वढ्दै जाने अनि वजारवाट पैसा उठ्ने समय पनि दिनानुदिन लम्विंदै जाँने हो भने मूनाफाको रकमभन्दा व्याज बढि हुने हो कि भन्ने अवस्था नआउला भन्न सकिन्न। त्यस बाहेक वजारमा पठाइएको सवै सामान विक्छ वा भोली मिति सक्किएर फिर्ता आउँने हो भन्ने पिरलोले पनि आयातकर्तालाइ सधै सताइरहने गरेको छ।

समस्याको पहिचानबाट नै समाधानका उपायहरू खोजि हुने हुँदा मैले देखे वुझेको कुरा यहाँ उल्लेख गरें। यहाँहरूले पनि आफूले देखेका समस्याहरू थप्दै जानुहोला।

धन्यवाद।

पोल्ट्री क्षेत्रमा १ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ लगानी

नेपालमा तीन सय १० वटा ह्याचरी उद्योग रहेका छन् । ती ह्याचरीबाट ब्रोइलर, लेयर्स र कलर ब्रोइलर गिरीराज चल्लाको उत्पादन हुन्छ । नेपालमा रहेका कूल ह्याचरी उद्योग मध्ये झण्डै आधा उद्योग प्रदेश नम्वर ३ मा रहेका छन् । करिब ७० प्रतिशत चल्ला उत्पादन प्रदेश नम्वर ३ बाट हुने गर्दछ ।

बिगत एक वर्षदेखि ह्याचरी उद्योगहरुले उत्पादन लागतसम्म पाउन नसकेका नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका कार्यकारी अधिकृत शिवप्रसाद बराल बताउनुहुन्छ । कुखुराको लागि आवश्यक पर्ने दानाको कच्चापदार्थको मूल्य अत्यधिक मात्रामा बढेको कारण दानाको मूल्य वृद्धि हुँदा समग्र पोल्ट्री व्यवसाय (चल्ला, अण्डा र तयारी ब्रोइलर कुखुरामा) धेरै नोक्सानी सहनु परेको व्यवसायीहरु बताउँछन् ।

नेपालमा हाल ब्रोइलर चल्ला प्रति हप्ता ४५ लाख, लेयर्स चल्ला दुई लाख ७५ हजार गोटा, तयारी कुखुरा दैनिक ८ लाख केजी, अण्डा दैनिक ३५ लाख गोटा, दाना दैनिक चार हजार मेट्रिक टन उत्पादन हुने गर्दछ । पोल्ट्री क्षेत्रमा करिब एक खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ लगानी रहेको छ भने दुई लाख मानिसलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ ।

newsvitto

प्रदेश नं.- ३ को ह्याचरी उद्योग संघको, अध्यक्षमा ज्ञानबहादुर बिसुराल चयन

चितवन । नेपाल ह्याचरी उद्योग संघ, प्रदेश नम्वर ३ को पहिलो साधारणसभाले ज्ञानबहादुर बिसुराललाई अध्यक्षमा चयन गरेको छ । संघको आज भरतपुरमा आयोजित साधारणसभाले बिसुरालको अध्यक्षतामा १३ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति निर्बिरोध निर्वाचित गरेको नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका कार्यकारी अधिकृत शिवप्रसाद बरालले जानकारी दिनुभएको छ । बिसुराल नेपाल ह्याचरी उद्योग संघ, प्रदेश नम्वर ३ को संस्थापक अध्यक्षसमेत बन्नुभएको छ ।

नेपाल हयाचरी उद्योग सघ प्रदेश न ३ को प्रथम साधारणसभा बाट निम्नानुसारको कार्यसमिति निर्बिरोध निर्वाचित भएको छ ।
१)अध्यक्ष श्री ज्ञानवहादुर बिसुराल
२) उपाध्यक्ष श्री परशुराम अधिकारी
३) सचिब श्री मनोज रानाभाट
४) कोषाध्यक्ष श्री शिवराज उप्रेती
५) सदस्य श्री पुरु खनाल
६) सदस्य श्री हरिकृष्ण खनाल
७) सदस्य श्री घनश्याम पौडेल
८) सदस्य श्री दिपेश श्रेष्ठ
९) सदस्य श्री सुनिल ढकाल
१०) सदस्य श्री ओमप्रकाश कार्की
११) सदस्य श्री सन्जीव ढकाल
१२) सदस्य श्री बिजया देशार
१३) सदस्य श्री अनुज बि सी

संघका नवनिर्वाचित प्रदेश अध्यक्षलगायत पदाधिकारी र कार्यसमितिका सदस्यहरुलाई साधारणसभाका प्रमुख अतिथिसमेत रहनुभएका नेपाल पोल्ट्री महासंघका अध्यक्ष गुणचन्द्र बिष्टले प्रमाणपत्र प्रदान गर्नुभएको थियो ।

साधारणसभाका प्रमुख अतिथि नेपाल पोल्ट्री महासंघका अध्यक्ष बिष्ट, विशिष्ट अतिथिद्वय नेपाल ह्याचरी उद्योग संघका केन्द्रिय अध्यक्ष टिकाराम पोखरेल र नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका अध्यक्ष ऋषिराम पौडेल तथा अतिथिहरु उद्योग वाणिज्य संघ चितवनका उपाध्यक्ष चिरञ्जीवी सुवेदी, चितवन च्याम्बर अफ कमर्शका उपाध्यक्ष गोपाल भट्टराई र रत्ननगर उद्योग वाणिज्य संघका महासचिव निराजन खनालले आ–आफ्नो मन्तव्य राख्नु भएको थियो ।

साधारणसभामा संघका चितवन शाखा सचिव मनोज रानाभाटले प्रगति प्रतिवेदन र कोषाध्यक्ष शिवराज उप्रेतीले आर्थिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नु भएको थियो । नेपाल ह्याचरी उद्योग संघको विधानले अबदेखि संघका जिल्ला शाखाहरु नरहने व्यवस्था गरेको छ ।

newsvitto

रामेछाप अण्डा उत्पादक संघद्धारा पोल्टी दिवसको अबसरमा विरामीलाई अण्डा

सातौँ पोल्टी दिवसको अबसरमा रामेछाप अण्डा उत्पादक संघले सदरमुकाम मन्थलीमा रहेका निजि तथा सरकारी अस्पतालमा वेड भर्ना भएका विरामीहरुलाई अण्डा प्रदान गरेको छ ।

संघले आज सदरमुकाम मन्थलीमा रहेका ५ ओटा अस्पतालहरुका ४ जना सुत्केरी महिला सहित १५ जना वेड  भर्ना भएका बिरामीहरुलाई प्रति ब्यक्ति ३० वटाको दरले अण्डा वितरण गरिएको रामेछाप अण्डा उत्पादक संघका सचिव सुनिल रायले जानकारी दिनुभएको छ ।

https://www.farm.com.np/product/mediplex/

उहाँका अनुसार प्राथमिक स्वास्थ केन्द्र, साहारा सामुदायिक अस्पताल,रामेछाप सामुदायिक अस्पताल, दिल श्री मेडिकल र तामाकोशी सहकारी अस्पतालमा भर्ना भएका  बिरामीहरुलाई अण्डा वितरण गरिएको हो । “ एक दिन होइन हरेक दिन अण्डा र मासु भान्साको सान सवोत्तम प्रोट्रिन,स्वस्थ्य जिबन ” भन्ने मुल नाराका साथ  रामेछाप मन्थलीमा सातौँ राष्ट्रिय पोल्टी दिवस मनाइएको हो ।

hajurkoradio

अन्डा : जसले क्यान्सरबाट बचाउँछ !

काठमाडौं, पुस । सुन्दा अपत्यारिलो लाग्न सक्छ, अन्डाले क्यान्सरबाट बचाउँछ । तर, यस्तै व्यहोराको आलेख प्रकाशित छ । उक्त लेखमा भनिएको छ, बेलायतमा बैज्ञानिकको एक टोलीले लामो समयसम्मको शोधपछि यस्तो अन्डा उत्पादन गरेको छ, जसमा क्यान्सरबाट बचाउने प्रोटिन हुनेछ ।

त्यसो त अन्डाबारे हामीकहाँ विभिन्न भनाई र बुझाई छन् । कतिले अन्डा सेवनलाई उपयोगी मान्छन् भने कसैले यसलाई बर्जित गरेका छन् । कतिले अन्डाको पहेंलो भाग खान हुँदैन भन्छन्, कतिले त्यही पहेंलो भाग बढी स्वस्थ्यवर्द्धक हुने पनि दावी गरिएको छ । अन्डाबारे समाजमा व्याप्त भ्रम यसरी नै पैदा भएको छ, जसरी अन्डा पहिला भयो कि कुखुरा भन्ने वहसलाई हामीले जारी राखेका छौं ।

बीबीसी हिन्दी अनलाइनमा प्रकासित आलेख अनुसार वैज्ञानिकहरुले जुन अन्डा विकासित गरेका छन्, त्यसबाट निकालिने प्रोटिनबाट क्यान्सर प्रतिरोधी औषधी बनाउन सकिन्छ । के पनि दावी गरिएको छ भने, यस प्रक्रियाबाट बनाइने औषधीको खर्च प्रयोगशालामा बनाइने औषधीभन्दा सैयौं गुणा सस्तो हुन्छ ।

यसका लागि कुखुरामा जेनेटिक परिवर्तनका लागि त्यस्तो जीवन राखिन्छ, जसले क्यान्सर प्रतिरोधी प्रोटिन पैदा गर्छ । शोधकर्ताले भनेका छन्, केही समयपछि यस अन्डालाई व्यापक रुपमा उत्पादन गर्न संभव हुनेछ ।

कसरी बन्नेछ औषधी ?

एडिनबरामा स्थिती रोसिन टेक्नोलोजिज नामको कम्पनीसँग जोडिएका डा. लिसा हेरानका अनुसार, शोधको क्रममा ति कुखुराले कुनै किसिमको कष्ट भोग्नुपरेन । यद्यपी पोल्ट्री र्फमको कुखुराको तुलनामा यस कुखुरालाई विशेष ख्याल गरिएको थियो ।

डा. हेरान भन्छन्, ‘केही पेशेवर व्यक्तीको टिमले यस कुखुरालाई खास हेरचाह गरिरहेका छन् । त्यसको खानपिनको ध्यान राखिरहेका छन् । र, आम कुखुराभन्दा यो एकदमै आरमदायक ढंगले हुर्किरहेको छ । यदि अन्डाको कुरा गर्ने हो भने सामान्य रुपमै यसबाट अन्डा पैदा भइरहेको छ ।’

यसअघि पनि यस्तै किसिमको सोध गरिएको थियो । त्यस अन्र्तगत बाख्रा, कुखुरा र खरायोको जेनेटिक परिवर्तन गरी त्यसको दुध एवं अन्डाबाट रोग प्रतिरोधात्मक प्रोटिन लिन सकिन्छ भन्ने थाहा भएको थियो ।

शोधकर्ताका अनुसार यो नयाँ तरिका एकदमै प्रभावशाली र सस्तो छ । पुरानो तरिकाको तुलनामा यसबाट केही मात्रामा बढी प्रोटिन उत्पादन गर्न सकिन्छ ।

डा.  हेरान भन्छन्, ‘कुखुराको मद्दतले प्रोटिनको उत्पादन कारखानाले उत्पादन गर्ने प्रोटिनभन्दा दश गुनादेखि सय गुणासम्म बढी सस्तो निकाल्न सकिन्छ । यसबाट के अपेक्षा राख्न सकिन्छ भने औषधी उत्पादनमा हुने कुल खर्च कम्तीमा दश गुना क मगर्न सकिन्छ ।’

किन यो काइदा  सस्तो छ ?

यस प्रक्रियाका सबैभन्दा धेरै बचत आधारभूत ढाँचासँग जोडिएको छ । ल्याबमा यस औषधी बनाउनका लागि जीवाणुरहित प्रयोगशालाको निर्माण गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसैगरी यस औषधीयुक्त अन्डाका लागि सामन्य कुखुरालाई केवल खोर भए पुग्छ ।

कतिपय रोगको कारण के हुन्छ भने रोगी व्यक्तिको शरीर प्राकृतिक रुपले कुनै एक रसायन वा प्रोटिन उत्पादन गर्न सकिरहेको हुँदैन । यस्तो अवस्थामा शरीरलाई एक निश्चित प्रोटिनको आपूर्ति गर्ने औषधीले त्यस रोगबाट उन्मुक्ति दिलाउन सकिन्छ । फार्मास्युटिकल कम्पनीले यस्ता आौषधी प्रयोगशालामा बनाउँछ, जो एकदम महंगो वा खर्चिलो हुन्छ ।

डा. हेरान र उनका टिमले कुखुराको अन्डाको सेतो भाग बनाउने डीएनएकका हिस्सामा त्यस मासिनको जिन राखेको छ, जसमा यो प्रोटिन उत्पादन हुन्छ । डा. हेरानको टिमले जब यस कुखुरामा भएको अन्डालाई फुटाएर सेतो भागको जाँच गरेका थिए, तब थाहा भयो कि त्यसमा धेरै मात्रामा क्यान्सर प्रतिरोधी प्रोटिन थियो ।

कुन हो यो प्रोटिन ?

यस समूहले दुई किसिमको प्रोटिनमा आफ्नो् ध्यान केन्द्रित गरेको छ, जुन रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताका लागि आवश्यक हुन्छ ।

यसमा पहिलो प्रोटिन, जो संक्रमण र क्यान्सरको विरुद्ध एकदम प्रभावशाली हुन्छ । दोस्रो किसिमको प्रोटिन, जसले क्षतिग्रस्त कोशिकाको मर्मत गर्छ ।

यस्तोमा एउटै कुखुराबाट बढी भन्दा बढी अन्डा पैदा गराउने व्यवस्था गर्न सकिन्छ । यसलाई व्यापक रुपमा विस्तार गर्न सकिन्छ र व्यवसायिक हिसाबले अन्डा उत्पादन गर्न सकिन्छ । यस प्रक्रियाबाट औषधी उत्पादन र त्यसको नियमक संस्थाको सहमति लिनका लागि दशदेखि विस बर्षको समय लाग्नसक्छ ।

https://www.farm.com.np/product/सुबास्ना-पोल्ट्रि-सप्ला-35/

source: nayapage

कृषक पक्राउप्रति सङ्घको ध्यानाकर्षण

चितवन, ३० मङ्सिर, नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घ केन्द्रीय समितिले गिरफ्तारमा परेका अगुवा कृषकको रिहाइको माग गरेको छ । सङ्घले आज यहाँ पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी पक्राउ परेका पाँच कृषकको रिहाइको माग गरेको हो ।

सङ्घका अध्यक्ष शिवराम केसीले सप्लायर्सले आफूखुशी मूल्य निर्धारण गरेको विषयमा छलफलका क्रममा भनाभन भएको र सोही विषयलाई लिई कृषकलाई झुटो मुद्दा लगाई फसाउने काम गरिएको दाबी गर्नुभयो । सङ्घले निर्धारण गरेको मूल्यभन्दा कम मूल्यमा अण्डा खरिद गर्ने गरी उनीहरुले निर्णय गरेको सङ्घको आरोप छ ।

पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारीअनुसार प्रहरीले कुखुरापालक कृषक प्रकाश अधिकारी, आनन्द मास्के, रामहरि केसी, दीपेश्वर केसी र राजेन्द्र साँखीलाई अभद्र व्यवहार गरेको भन्दै पक्राउपछि मुद्दा दर्ता गरेको छ । सम्मेलनमा अण्डा उत्पादक कृषकमा बिचौलियाका कारण कृषक र उपभोक्ताहरु मारमा परेको जानकारी गराइएको थियो ।

सङ्घले मङ्सिर १ गतेदेखि लागू हुने गरी नयाँ मूल्यसूची सार्वजनिक गरेको भए पनि सो मूल्यमा कृषकको फार्मबाट अण्डा उठ्न नसकेको समयमा बिचौलियाको प्रभावमा प्रशासनले कृषकलाई नियन्त्रणमा लिएको उनीहरुको आरोप छ ।

केसीले कृषकले ठूलो अण्डाको प्रतिक्रेट फार्म मूल्य रु २७५ र मध्यमको २५५ तोकेको भए पनि सप्लायर्सले कम मूल्य राखेर प्रचारप्रसार गरेपछि विवाद बढेको जानकारी दिनुभयो । अण्डाको लागत मूल्य रु ११ पर्ने भए पनि बिचौलियाका कारण कृषकले लागत मूल्य नपाएको केसीको भनाइ थियो ।

http://farm.com.np/flock-data/user

Source:- saurahaonline.

कुखुराको मासु र यसका परिकार अब सहकारीमार्फत बिक्री गरिने ।

चितवन, ३० मङ्सिर : अब कुखुराको मासु र यसका परिकार सहकारीमार्फत बिक्री केन्द्रबाट गरिने भएको छ । बिचौलियाको प्रभाव घटाउन र खपत बढाउन पहिलो पटक केन्द्र मार्फत विक्री वितरण गर्न लागिएको हो ।

नेपाल ह्याचरी उद्योग सङ्घको केन्द्रीय समितिको पहलमा पहिलो चरणमा चितवनमा मासु प्रशोधन र बिक्री केन्द्र सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको हो । सङ्घले ह्याचरी उद्योग सङ्घ चितवनका अध्यक्ष ज्ञानबहादुर बिसुरालको संयोजकत्वमा सात सदस्यीय समिति गठन गरी काम अगाडि बढाइएको छ ।

सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष टीकाराम पोख्रेलका अनुसार ह्याचरीका सञ्चालक, कृषक, कुखुरा व्यवसायीलगायत सदस्य रहेको सहकारी स्थापना गरी सोही सहकारीमार्फत केन्द्र स्थापना गर्न लागिएको हो । जिल्लामा १० कट्ठा जग्गा खरीद वा भाडामा लिएर मासु प्रसोधन केन्द्र स्थापना गरिने छ । सोही स्थानमा ठूलो चिस्यान केन्द्र तयार गरिने छ ।

यससँगै भरतपुर महानगरपालिका र रत्ननगर नगरपालिका क्षेत्रमा तयारी मासु र सो बाट बन्ने परिकारको बिक्री केन्द्र सञ्चालन गर्न लागिएको टीकाराम पोख्रेलले जानकारी दिनुभयो । “यसको प्रभाव हेरेर देशैभर सहकारीमार्फत बिक्री केन्द्र स्थापना गरिने छ ।”उहाँले भन्नुभयो ।

समितिले सहकारी दर्ता र मासु प्रशोधन केन्द्रका लागि जग्गा खोज्ने काम गरिरहेको जनाएको छ । सहकारीमार्फत खोलिने केन्द्रबाट न्यूनतम नाफा राखेर सस्तो र गुणस्तरीय मासु एवं परिकार उपभोक्तालाई दिने जनाइएको छ ।

हाल कृषकले जिउँदो कुखुराको मूल्य कम पाएको भए पनि उपभोक्ताले खरीद गर्दा महँगो मूल्य तिर्न बाध्य हुनुपरेको छ । ह्याचरी उद्योगी, ब्रोइलर पाल्ने कृषक र उपभोक्ता सधैँ मर्कामा परेको एवं व्यवसाय धराशायी हुँदै गएपछि आफ्नै प्रशोधन र बिक्री केन्द्र खोल्न ह्याचरी उद्योगी र कृषक अघि बढेका हुन् ।

चल्लाको लागत मूल्य पाउन नसके पछि देशैभरका ह्याचरी उद्योगले आइतबारबाट दश दिनसम्म चल्ला उत्पादन बन्द गरेका छन् । हाल चल्लाको बजार मूल्य रु ३० रहेको छ । यसको लागत मूल्य रु ५५ पर्ने व्यवसायी बताउँछन् ।

Source:-nuwakotexpress

ह्याचरी उद्योगले दश दिनसम्म चल्ला उत्पादन र बिक्री बन्द गर्ने

चितवन : देशमा आत्मनिर्भर रहेको कुखुराजन्य पदार्थको लागत मूल्य पाउन नसकेपछि ह्याचरी उद्योग सङ्कटमा परेका छन् । उत्पादन लागतअनुसारको मूल्य नपाउँदा व्यवसायीले ठूलो नोक्सान बेहोर्नुपरेको आज यहाँ आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी गराइएको छ ।

नेपाल ह्याचरी उद्योग सङ्घको केन्द्रीय समितिले शुक्रबार भएको राष्ट्रिय भेलाको जानकारी गराउँदै दश दिनसम्म चल्ला बिक्री रोक्ने निर्णय गरेको जनाएको छ । मङ्सिर २९ गते देखि १० दिनसम्म कुनै पनि ह्याचरीमा चल्ला ननिकाल्ने, चल्ला निकाल्न ह्याचरी मेशिनमा राखिएका अण्डासमेत नष्ट गर्ने, ५० हप्ताभन्दा बढीका माउ जातिका प्यारेन्ट बिक्री गर्ने र यस क्षेत्रमा देखा परेका समस्या समाधानमा सहयोग गर्न सरकार तथा वित्तीय संस्थासँग पहल गर्ने उल्लेख छ । निर्णय कार्यान्वयन गराउन उत्पादन शुरु नभएको प्रदेश नम्बर ६ बाहेक सबै प्रदेशमा सङ्घले समिति बनाएर अनुगमन गर्ने जनाएको छ । हाल नेपालका ह्याचरीमा २१ लाख प्यारेन्ट रहेको सो अवसरमा जानकारी दिइएको थियो । सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष टीकाराम पोख्रेलले १० दिनमा निस्कने ६० लाख चल्ला नष्ट हुँदा लागत मूल्य रु ५५ का दरले रु ३३ करोडभन्दा बढी नोक्सान हुने बताउनुभयो । पोख्रेलले व्यवसायीले गएको फागुन यता प्रतिचल्ला रु २५ हाराहारीका दरले लागत मूल्यभन्दा कममा बेच्नु पर्दा ठूलो नोक्सान बेहोर्नुपरेको जानकारी दिनुभयो । नेपालमा सातामा ३० लाख हाराहारी ब्रोइलर चल्ला आबश्यक भए पनि हाल उत्पादन ४५ लाख रहेको छ । उहाँले ७२ हप्तासम्म अण्डा दिने प्यारेन्ट माउलाई ५० हप्तामा बिक्री गर्दा उत्पादनमा केही कमी आउने अपेक्षा गरिएको पनि बताउनुभयो । यसबाट एक लाख हाराहारी प्यारेन्ट घट्ने उहाँको भनाइ छ ।

नेपालमा ब्रोइलर, लेयर्स, कोइलर र कलर ब्रोइलर चल्ला उत्पादन गर्ने २८० ह्याचरी रहेका छन् । तीमध्ये लेयर्सबाहेक सबै उत्पादन १० दिनका लागि बन्द गरिएको हो । ह्याचरी उद्योग सङ्घका केन्द्रीय सचिव राजेन्द्र लामिछानेले उद्योग र उपभोक्ता मर्कामा परेको बताउनुभयो । हाल कृषककोबाट जिउँदो कुखुरा रु १२० देखि १३० प्रतिकिलोमा उठेको भए पनि उपभोक्ताकोमा पुग्दा तयारी मासुको मूल्य रु २६० हाराहारी रहेको छ । भारतमा उत्पादन रोक्ने प्रयोग भए पनि नेपालमा पहिलोपटक व्यवसायीले उत्पादन रोक्न लागेका हुन् । दानाको कच्चा पदार्थको मूल्य बढ्दा प्यारेन्ट माउलाई खुवाउने दाना प्रतिकिलो रु ५० देखि ५५ पुगेको छ । ब्रोइलर पाल्ने कृषकले खुवाउने दाना रु ६० देखि ६५ पर्दछ । लामिछानेले लागत मूल्य बढ्दै जाने तर बिक्री मूल्य कम भएपछि व्यवसाय सङ्कटमा परेको बताउनुभयो । नेपालमा कुखुरापालन क्षेत्रमा रु एक खर्ब २० अर्ब लगानी रहेको भन्दै लामिछानेले लगानीको आधा हिस्सा बैंकको भएको बताउनुभयो । सरकारले समयमानै सम्बोधन गर्न नसके यो व्यवसाय धारासाही हुने उहाँको भनाइ छ ।

नेपाल पोल्ट्री महासङ्घका अध्यक्ष गुणचन्द्र विष्टले नेपाल सरकारले विगतका वर्षहरुमा विदेशबाट कच्चा पदार्थ आयात गर्दा भन्सार नलिने गरेकोमा आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ देखि भन्सार लिने गरेका कारण दानाको मूल्य वृद्धि भएको बताउनुभयो । उत्पादन लागत दिन प्रतिदिन वृद्धि हुँदै जाने र उत्पादित वस्तुले उचित मूल्य पाउन नसकेका कारण कुखुराजन्य क्षेत्रमा नकारात्मक प्रभाव परेको विष्टको भनाइ छ । उहाँका अनुसार कुखुराजन्य उत्पादनका सबै क्षेत्र पछिल्ला वर्षहरुमा लागत मूल्य धान्न नसक्दा सङ्कटमा परेका छन् । नेपालमा कुखुराजन्य क्षेत्रमा भएको लगानीमध्ये आधा हिस्सा चितवनमा रहेको छ । पछिल्ला वर्षमा कुखुरापालनको विस्तार देशैभरि भएको छ । यसबाट झण्डै दुई लाख व्यक्तिले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएको तथ्याङ्क रहेको छ ।रासस

कुखुरा व्यवसायी संघ पूर्वी चितवनको अध्यक्षमा हरिकृष्ण खनाल चयन

चितवन । कुखुरा व्यवसायी संघ, पूर्वी चितवनको अध्यक्षमा हरिकृष्ण खनाल चयन भएका छन् । संघको छैठौं वार्षिक साधारण सभा तथा चौंथो अधिवेशनबाट खनाल अध्यक्षमा निर्विरोध चयन भएका हुन् ।

रत्ननगरमा भएको साधारण सभाबाट १७ सदस्यीय कार्यसमिति निर्विरोध चयन भएको छ। संघको विधानमा एक निवर्तमान र एक जना विशिष्ट सदस्य हुने नियम छ जसअनुसार क्रमशः भीमनारायण श्रेष्ठ र रघुनाथ भट्ट उक्त पदमा रहेका छन् ।

त्यस्तै, उपाध्यक्षमा राममणि थपलिया, महासचिवमा पुरु खनाल, सचिवमा रामचन्द्र दवाडी, कोषाध्यक्षमा हरि अधिकारी, सदस्यहरुमा क्रमसः परशुराम अधिकारी, प्रकाशमणि सापकोटा, महेश पाण्डे, बुद्धिमान विक, कृष्ण सेढाईं, अशोक पोख्रेल, अनुप विसुराल, मेघनाथ पौडेल, सुमन सुवेदी (दिलीप) र महिला सदस्यमा अन्जना केसी निर्विरोध चयन भएका छन् ।

निर्वाचन मण्डलका संयोजक तथा संघका पूर्वअध्यक्ष ज्ञानबहादुर बिसुरालले सबै मिलेर निर्विरोध समिति चयन भएकोमा खुसी व्यक्त गरे । उनले अबको दिनमा नवगठित समितिले कुखुरा व्यवसायीको हकहितमा काम गर्ने विश्वास लिएको बताए । निर्वाचन समितिमा विनोद पोख्रेल, द्रोण लामिछाने रहेका थिए ।

कार्यक्रममा उपस्थित सबैलाई स्वागत गर्दै कार्यक्रमका सभापति तथा हाल निवर्तमान भएका भीमनारायण श्रेष्ठले उपस्थित सबैलाई स्वागत गर्दै हालका दिनमा कुखुरा व्यवसाय नै धरासायी हुने स्थिति आएकोले सबै जना एकसाथ मिलेर अगाडि बढेमात्र कुखुरा व्यवसायी टिक्न सक्ने अवस्था आउने बताए ।

कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि प्रेदश नं ३ का सांसद घनश्याम दाहाल रहेका थिए । उनले पोल्ट्री क्षेत्रमा समस्या देखिएकोले सरकारी स्तरबाट केही न केही ठोस योजना ल्याउनु पर्ने बताए ।

कार्यक्रममा विशिस्ट अतिथि प्रदेश नं ३ कि सांसद् कञ्चन खनाल, अतिथिहरूमा क्रमशः नेपाल पोल्ट्री महासंघका सचिव त्रिलोचन कँडेल, रत्ननगर नगरपालिकाका प्रवक्ता राजेन्द्र हमाल, नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका उपाध्यक्ष रघुनाथ भट्ट, नेपाल अण्डा उत्पादक संघका केन्द्रीय अध्यक्ष शिवराम केसी, नेपाल कुखुरा बजार व्यवस्थापन समिति उपाध्यक्ष निराजन खनाल, नेपाल कुखुरा अण्डा चल्ला वितरक संघका तथा नेपाल दाना संघकाे उपाध्यक्ष विनाद पोख्रेल, नेपाल किसान संघका अध्यक्ष झलक पौडेल, उद्योग वाणिज्य संघका राजाराम रेग्मीलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।

Source:- nepalikoaawaj