घोराहीमा हुने प्रदेश स्तरीय पोल्ट्री महोत्सवको तयारी ६५ प्रतिशत पुरा

घोराही ५ दाङ सुरक्षीत कुखुरा तथा दाना ब्यबसायि समिति घोराही दाङको आयोजनामा यहि माघ १० देखि २० गते सम्म घोराहीमा हुने ५ नं प्रदेश स्तरीय पोल्ट्री महोत्सव तथा प्रदर्शनि २०७५ को तयारी करीव करीव ६५ प्रतिशत पुरा भएको आयोजकले जानकारी दिएको छ ।

आज घोराहीमा महोत्सव आयोजक समितिका सह संयोजक महेन्द्र बुढाथोकि, प्रचार प्रशार उपसमिति संयोजक पोषणनाथ योगि, स्वयमसेबक परीचालन समिति संयोजक समिर केसि लगायत पत्रकारको संयुक्त टोलिले महोत्सव स्थल अवलोकन गर्दै सो कुराको जानकारी दिएको हो ।

त्यस्तै बाल उद्यानका सम्पुर्ण सामग्रि पनि महोत्सव स्थलमा आएसकेको पनि प्रचार प्रशार उप समिति संयोजक पोषण नाथ योगिले जानकारी दिनुभयो । उता सुरक्षीत कुखुरा तथा दाना ब्यबसायि समिति र घोराहीमा क्रियाशिल बस्तुगत समिति बिच बैठक सम्पन्न भएको हो । 

कुखुरा तथा दाना ब्यबसायि समिति का अध्यक्ष निम बहादुर बुढाथोकि को अध्यक्षता तथा दाङ जिल्ला उद्योग बाणिँज्य संघका अध्ष्क्ष नाराएण भुषालको प्रमुख आतिथ्यतामा बसेको बैठकले महोत्सव उद्धघाटन को दिन सोभायात्राको समयमा सम्पुर्ण बस्तुगत समितिहरुको आफ्नो ब्यानर सहित उत्साहजनक सहभागिता गराउने निर्णय गरेको हो ।

त्यस्तै उक्त बैठकमा बिभिन्न उपसमितिका संयोजकहरुले आ–आफ्नो कामको बारेमा पनि जानकारी गराउनुभएको थियो । साथै महोेत्सवका सल्लाहकार नारायण भुषालले महोत्सवको ब्रिफिङ गर्दै काम कसरी अगाडि बडाउने भन्ने बिषयमा पनि जानकारी दिनुभएको थियो । यसैगरी दाङ उद्योग बाणिँज्य संघका पुर्व अध्यक्ष हेमराज बन्जाडे र पुर्व उपाध्यक्ष खड्ग बुढाथोकि लगायत सम्पुर्ण कार्यसमितिहरुको उपस्थितिका छलफल कार्यक्रम भएको थियो ।

Source:- jaljalakhabar

पोल्ट्री महोत्सवको तयारी तीब्र

दाङ २ माघ/ दाङमा सञ्चालन हुन लागेको प्रदेश नं. ५ स्तरीय पोल्ट्री महोत्सवको तयारी तीब्र पारिएको छ । सुरक्षित कुखुरा तथा दाना व्यवसायी समिति घोराहीको आयोजनामा

माघ १० गतेदेखि घोराहीमा हुन लागेको महोत्सव स्थल परीसरमा आबश्यक पर्ने सामग्री ल्याईसकिएको छ, भने तारबार निर्माणको काम पनि तिब्र रुपमा अघि बढाईएको महोत्सव प्रचार प्रसार समितिका संयोजक पोषणनाथ योगीले जानकारी दिए ।

बट्टाईपालन: अवसर र चुनौतीको बारेमा अच्युत आचार्यसंग को कुराकानी

करिब एक वर्ष अघि कृषि तथा बन बिज्ञान बिश्वबिद्यालयमा अध्यनरत भेटेरिनरी संकायका बिधार्थीहरुले आफ्नै फारममा बट्टाई पालेर आफ्नो पठन पाठनमा दक्षता बढाएको खबर विभिन्न पत्र पत्रिकाले छापेको थियो । किसानको माग अनुसार फार्म नेपाल (www.farm.com.np)को टोलि यसको बिस्तृत अध्ययन गर्न रामपुर क्याम्पस, नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद पुगेको थियो। उक्त बट्टाई पालनमा संलग्न बिद्यार्थीहरु मध्येका एक छात्र अच्युत आचार्यसंग को कुराकानी जस्ताको तस्तै :

(क) तपाईहरुलाई बट्टाई पालन गर्ने सोच कहाँबाट आयो?

-कृषि तथा बन बिज्ञान बिश्वबिधालयको पाठ्यक्रमले बिध्यार्थिका लागि शैक्षिक ज्ञान मात्र नभई ब्यबसायिक ज्ञान पनि दिने उदेश्यका साथ भेटेरिनरी संकायकै लगानीमा हामीलाई सह–प्राध्यापक डा. रेवन्त कुमार भट्टराईको प्रत्यक्ष निगरानीमा उक्तबट्टाई पालन गर्ने सहयोग मिलेको थियो। हामीले नेपालमा रहेको पशुपन्छी सम्बन्धि ब्यबसायिक सम्भावनालाई खोज अनुसन्धान हुने कार्यक्रम अन्तर्गत बट्टाईपालन गरेका थियौ । नेपालमा हेर्ने हो भने बट्टाई ब्यबसाय २०४६ साल देखिनै बालकोटमा सुरु गरिएको थियो । यो भन्दा पहिले नै पोखरामा पर्यटकहरुको लागि बेलायती कर्नेल रोबोटले पनि सुरु गरेको भन्ने सुन्न पाइन्छ । हाल नेपालको पश्चिम भागमा यसको पालन बृहत रुपमा भैरहेको छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषदले पनि यसको अनुसन्धान गरिनै रहेको छ ।

(ख) बट्टाई पालनको ब्यबस्थापनमा ध्यान दिनु पर्ने मुख्य कुराहरु के के हुन्?

-ब्यबसायिक पन्छी जस्तै कुखुरा,कालिज,सुतुरमुर्ग,टर्की,परेवा पालनको तुलनामा बट्टाईको लागि चाहिने फारमको बनावट,आहारा,खोर निकै नै सजिलो छ । वरिपरी जालीले छोपेको प्रत्येक ५ चल्लालाई एक वर्ग फुट बराबरको क्षेत्रफल आवश्यक पर्दछ। एक दिने चल्लालाई ब्रोइलर चल्ला जसरिनै ब्रूडिंग गर्ने भए पनि यिनीहरु एकदमै साना हुने कारणले पानीको भाडाहरु गहिरो हुनुहुदैन र यसका लागि गिट्टीको प्रयोग गर्न सकिन्छ । बट्टाईले धेरै अन्डा दिने र यसको मासुमा धेरै मात्रामा प्रोटिन पाइने हुँदा यसको आहारामा पनि बढी प्रोटिन हुनुपर्दछ । त्यसका लागि पहिलो चार हप्ता सम्म जिरो नं को ब्रोइलर दाना प्रयोग गर्न सक्छौ र २८ दिन देखि अण्डा पार्ने भएकाले उक्त समयमा हामीले २ नं लेयर्स दाना खुवाउन सक्छौं । आहारको अतिरिक्त रुपमा घरमा पाइने तरकारी तथा फलफुलको पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

दाना तथा पानीको तालिका

बट्टाईको उमेर

(हप्ता)

दाना प्रति चरा(ग्राम)

पानी प्रति चरा

(मिलिलिटर)

२८ ४-८
४९ १०-१३
६३ १३-१६
७७ १६-२०
११२ २०-२५
१४० २५-३०
१७५ ५०

स्रोत : चेत राज उप्रेती

(ग) बट्टाई पालनबाट आम किसानले के के फाइदा लिन सक्छन त ?

-बट्टाई पालन आर्थिक तथा स्वास्थ्यका हिसाबले निकै नै उपयोगी पालन हो । यिनीहरु संग रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता धेरै नै हुने भएकाले औषधि खर्च न्यून हुन्छ । पन्छी पालनमा ७० प्रतिशत लगानी दानामा लागे तापनि यसमा दानामा लागत खर्च पनि निकै नै कम रहेको छ । जिउदो चराको १ रुपैया प्रति ग्राम पाइने यो चरा २८ दिन देखि बेच्न योग्य हुने र औसत तौल १५० ग्राम -२०० ग्राम सम्मको हुन्छ । बट्टाईले एक महिना पुगेपछी नै अन्डा दिन थाल्छ । यसका अन्डाहरु साना–साना भएता पनि पौस्टिक तत्वले भरिपुर्ण रहेका हुन्छन् । बजारमा एक अन्डा प्रति गोटा रु १० सम्म बिक्रि हुन्छ । प्रति बट्टाईबाट कम्तिमा पनि ५०-१०० रुपियासम्म नाफा लिन सकिने हाम्रो अनुभव रहेको छ । यसको मासु स्वास्थ्यका आधारमा हेर्ने हो भने बाथ रोग र मुटुरोग को लागि उत्तम मानिन्छ । यसको मासुमा कम चिल्लो पदार्थ, भिटामिन ए,बी,डी,इ,के र शरीरको लागि चाहिने आवश्यक खनिज पदार्थ पाइन्छ । जापान र भारतमा साना साना हुर्किदै गरेका बच्चाहरुलाई यसको अन्डा खुवाएमा बच्चाहरु मानसिक र शारीरिक तरिकाले बलियो हुने प्रमाणीत भएको छ ।

(घ) नेपालमा बट्टाई पालन गर्दा के के समस्या आउने रैछन ?

–नेपाल एक विकाशसिल मुलुक हो , नेपालीले अझ पनि आफ्नो खानामा पौष्टिक त्तत्व खोजेको पाइन्न जसले गर्दा बजारमा मेहेनत अलि बढी नै गर्नुपर्ने हुन्छ । यसको मासुको स्वाद फरक हुने कारणले कसैलाई मन नपर्ने र कसैलाई औधिनै मनपर्ने हुन्छ । काठमाडौँ र चितवनमा चल्लाको मूल्यमा आकाश पातालको फरक पाइएको छ ; काठमाडौँमा २० रुपिया प्रति चल्ला पाइएपनि चितवनमा किसानले ६५ रुपिया प्रति चल्ला तिर्नु परेको व्यथा छ । बट्टाई जंगलमा बस्ने उड्ने चराको जात भएकाले भाग्ने समस्या र बढी घाइते हुने समस्या देखा पर्न सक्छ । तसर्थ खोर बनाउँदा अनुभबी विज्ञको निगरानीमा बनाउनु उत्तम हुन्छ । यसको मासुको माग ठुलाठुला होटलहरुमा हुने भएकाले सामान्य किसानका लागि पहुच सजिलो नहुन सक्छ । भाले र पोथीको अनुपात मिलाउनु अपरिहार्य हुन्छ ; नमिले भालेले पोथीलाइ घाइते बनाइ मार्ने सम्भावना पनि हुन्छ । हामीले यी सब समस्याहरु समाधान गर्न सकिने खालको भएकाले ठुला समस्याको रुपमा लिनु हुन्न ।

(ङ) अन्तिममा, एक किसान जसले बट्टाई पालन गर्न चाहनुहुन्छ भने तपाइले के सुझाब दिनु चाहनुहुन्छ ?

–हेर्नुस, नेपालमा बिचौलियाहरुको बिगबिगी छ,कुनै पनि ब्यबसाय सुरु गर्नु अघि तेस्को बारेमा भित्रि कुरा सम्म बुझेर मात्र हात हाल्नु राम्रो हो । एउटै देशमा उही चल्लाको ४५ रुपिया सम्म फरक पर्नु भनेको देशमा ब्यबस्थित बजारको अभाब छ भन्ने चाही पक्कै बुज्नु पर्छ। किसान बर्गहरु जसले बट्टाई पालन सुरु गर्न चाहनु हुन्छ, उहाँहरुले पहिला यसको बजार ब्यबस्थापनमा ध्यान दिनुहोस । अन्डा र मासु लिने होटलको सम्पर्कमा आउनुस र एक बिज्ञको निगरानीमा सुरु गर्नु भएमा पक्कै पनि फाइदा छ ।  हामी पनि किसान दाजुभाइ दिदीबहिनीहरुलाई जानेका कुरा सिकाउन तयार छौ । अरु पनि बिस्तृत जानकारी लिन फार्म  नेपालमा सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ । विषेश धन्यवाद । हजुरको अमुल्य समय र जानकारीको लागि ।

हजुर लगाएत सम्पुर्ण फार्म (www.farm.com.np) टिमलाई धन्यवाद मैले पनि यहाँ आएर मैले जानेका कुरा किसान सम्म पु¥याउने समय दिनुभएकोमा ।

जय कृषि जय पन्छी धन ।।।

नेपाल अण्डा उत्पादक संघ दाङको अध्यक्षमा पौडेल

तुलसीपुर २८ पौष । नेपाल अण्डा उत्पादक संघ जिल्ला शाखा दाङको तेस्रो बार्षिक साधारणसभा तथा अधिबेशन शनिवार तुलसीपुर ७ गणेशपुर पार्कमा सम्पन्न भएको छ ।

संघका अध्यक्ष मान बहादुर केसीको अध्यक्षता तथा निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य श्रीधर वलीको प्रमुख आतिथ्यमा सभा सम्पन्न भएको थियो । यसैविच सभाले अञ्जन कुमार पौडेलको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । जसको उपाध्यक्षमा दशरथ वली,सचिबमा खुम प्रसाद भण्डारी ,कोषाध्यक्षमा सुनिल घिमिरे रहेका छन । यस्तै सदस्यहरुमा सम्भु सिंह ठकुरी,मिनराज अधिकारी ,युवराज बस्नेत, प्रदिप शर्मा,रमेश खरेल,तेज प्रकाश पुन र तिलक केसी रहेका छन ।

Source:-tulsipurkhabar

अबैध रुपमा भारतीय सेतो अण्डा भित्रन थालेपछि ‘अण्डा’मा निगरानी

चितवन, पुस–२३ । भारतीय सीमा क्षेत्रका नेपाली बजार हुँदै कुखुराको अण्डा भित्रन थालेकाले नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घले रोक्नका लागि निगरानी बढाएको छ । सङ्घको केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी एवं सदस्यहरुले नियमित रुपमा त्यस्ता बजारको अनुगमन गरी अवैध रुपमा अण्डा भित्रन नदिन सचेत गराएका छन् ।

सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष त्रिलोचन कँडेलका अनुसार सीमा क्षेत्रका बजारमा भारतीय सेतो अण्डा भित्रिएपछि नेपाली उत्पादन प्रभावित बनेको छ । कानूनी रुपमा हवाईमार्गबाहेक अन्यत्रबाट कुखुराजन्य पदार्थ आयात गर्न निषेध गरिएको कँडेलले बताउनुभयो । यद्यपि लुकीछिपी सीमाका बजारमा अण्डा आउन थालेपछि केन्द्रीय समितिले नियमित अनुगमन गरिरहेको कँडेलले बताउनुभयो ।

केन्द्रीय समितिले सशस्त्र प्रहरीको सीमा सुरक्षा बलका अधिकारीलाई भेट गरी अण्डा भित्रन नदिन आग्रह गरेको उहाँले बताउनुभयो । नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घका केन्द्रीय सचिव मदन पोखरेलका अनुसार बर्दघाट, भैरहवा, परासी, महेशपुर, वीरगञ्ज, जनकपुर, सिराहालगायत क्षेत्रमा नियमित अनुगमन भइरहेको छ । देशका अन्य सीमा क्षेत्रका बजारमा पनि भारतीय अण्डा भित्रन नदिन सम्बन्धित क्षेत्रका सशस्त्र प्रहरी, व्यवसायी र कृषकलाई आग्रह गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।

प्रतिक्रेट रु ३६५ सम्म पुगेको अण्डाको फार्म मूल्य घटेर हाल रु २७० मा कारोवार भइरहेको पोखरेलले बताउनुभयो । दुई वर्षअघि अण्डाको प्रतिक्रेट मूल्य रु ३६५ रहेको थियो । उहाँका अनुसार देशभरमा दैनिक ३५ लाख अण्डा उत्पादन हुन्छ । जसमध्ये आधा चितवनमा उत्पादन हुँदै आएको छ ।

देशभरिका दुई हजार १०० खोरमा कुखुरा पालिँदै आएको छ । एक लाख ७० हजारभन्दा बढी मजदूर लेयर्स कुखुरापालनमा कार्यरत रहेका छन् । सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष कँडेलका अनुसार नयाँ प्रविधिसँगै थपिएको लगानीका कारण कुखुराजन्य क्षेत्रमा एक अर्ब लगानी पुगेको छ । जसको आधा लगानी अण्डा पार्ने कुखुरामा रहेको छ । रासस

Source:- narayanionline

कुखुरा व्यवसायी मञ्चको सातौँ अधिवेशन सम्पन्न अध्यक्षमा ऋृषिराम पौडेल

चितवन, २१ पुस । चितवनमा कृयाशिल पोल्ट्री व्यवसायिक संघ संस्थाको छाता संगठन नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चको सातौँ अधिवेशन तथा १३ औँ साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । शनिबार चितवनमा सम्पन्न अधिवेशनले अध्यक्ष ऋषिराम पौडेलको अध्यक्षतामा १७ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ ।

अध्यक्ष श्री ऋषि राम पौडेल
निवर्तमान अध्यक्ष प्रा. डा. होमबहादुर बस्नेत
प्रथम उपाध्यक्ष श्री राजेन्द्र लामिछाने
दित्तिय उपाध्यक्ष श्री रघुनाथ भट्ट
तृतीय उपाध्यक्ष डा. रेवन्तकुमार भट्टराई
महासचिव श्री ज्ञान वहादुर बिसुराल
सचिब श्री रामलाल भुसाल
कोसाध्यक्ष श्री कृष्ण हरी लोहनी
सदस्य श्री त्रिलोचन कडेल अध्यक्ष नेपाल अण्डा उ सघ
सदस्य श्री रामकृष्ण अर्याल नेपाल पोल्ट्री सप्लायर्स क सघ
सदस्य श्री तेजनारायण पाण्डे नेपाल दाना अण्डा कु बि सघ
सदस्य श्री बालचन्द्र खनाल नेपाल दाना उ सघ
सदस्य श्री भिमनारायण श्रेष्ठ कुखुरा व्यवसायी सघ पुर्वी चितव
सदस्य श्री बिरवहादुर गुरुङ
सदस्य श्री जनकमान श्रेष्ठले
सदस्य श्री बिनोद पोखरेल
सदस्य श्री तारा काफ्ले
सदस्य श्री लिला कुवर
सदस्य श्री भुपेन्द्र कर्माचार्य रहेका छन् । साथै १३ औ साधारणसभा बाट निर्वाचित कार्यसमिति लाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको हार्दिक शुभकामना ।

दमकलाई कुखुरापालनको नगरी बनाइने

दमक। प्रदेश नं १ मा करिव २० लाख सङ्ख्यामा लियर्स र ब्रोेइलर्स कुखुरा रहेको कुखुरा उत्पादकहरूले जनाएका छन् । अण्डा उत्पादक व्यवसायी सङ्घ प्रदेश समितिका अनुसार प्रदेशका विभिन्न स्थानमा व्यावसायिकरूपमा किसानहरूले पाल्दै आएका फार्महरूमा करिव २० लाख लिर्यस र ब्रोइसर्ल कुखुराहरू रहेका छन् । लियर्सको सङ्ख्या आठ लाख र ब्रोइलर्स करीब १२ लाख भएको सङ्घको अनुमान छ ।

तराईका झापा, मोरङ र सुनसरी जिल्लामा पोल्ट्री फार्म अधिक रहेको र ती फार्ममा करिव २५ सय किसानहरू व्यावसायिकरूपमा आबद्ध रहेको सङ्घका प्रदेश संयोजक माधव पराजुलीले जानकारी दिए । ती फर्ममा किसान बाहेक करीब एक हजार बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी समेत पाएको उनले वताए । फार्ममा करीब रु दुई अर्बको लगानी रहेको अनुमान छ । उनले भने, “पोल्ट्री व्यवसायमा बजारीकरण बढेसँगै लगानीसमेत बढ्दै गएको छ ।”

पोल्ट्रीबाट दैनिक उत्पादित उपभोग्य बस्तु स्थानीयदेखि काठमाडौँसम्म निर्यात हुँदैआएको छ । सबै यहाँका वजारमा खपत नहुने भएकाले काठमाडौँका ठूला पोल्ट्री फार्मसम्म बजारीकरण गर्नुपरेको दमकका व्यवसायी समेत रहेका सङ्घका प्रदेश संयोजक पराजुलीले बताए ।

पछिल्लो समय पोल्ट्री व्यवसायलाई राज्यले समेत प्रर्वद्धन गर्दैआएपछि यस्ता व्यवसाय फस्टाउँदै गएको स्वयं व्यवसायीहरूको धारणा छ । झापा जिल्ला अण्डा उत्पादक व्यवसायी संघका सचिव राजेन्द्र भण्डारीले अण्डा तथा कुखुरा उत्पादनले झापा आत्मनिर्भर बन्दै गएको बताए । कुखुराको मासुमा आत्मनिर्भर भएपनि अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाले सिङ्गो व्यवसायमा उत्तिकै चुनौती भएको उनको भनाइ छ ।

दमकलाई पोल्ट्री उद्योगको सम्भावना भएको नगरीका रूपमा अघि सारिएको छ । देशकै ठूलो मानिएको चितवनको पोल्ट्री उद्योगपछि दमकलाई पनि त्यही स्तरमा विकास गर्न यहाँ पोल्ट्री उद्योगीहरूले चासो देखाएका हुन् । दमकलाई पोल्ट्री उद्योग नगरीका रूपमा विस्तार गर्न यहाँका व्यवसायीहरू जुटेको पराजुलीले बताए । उनले पोल्ट्री उद्योगको दोस्रो राजधानी बनाउन पूर्वाधार निर्माणको काम धमाधम भइरहेको जानकारी दिए ।

दमकमा १० ठूला पोल्ट्री उद्योग छन् भने साना किसिमका दुई दर्जन उद्योग सञ्चालनमा रहेका छन् । ठूला उद्योगमा करीब १० हजार कुखुरा रहेका छन् । त्यस्तै, दमकमा पोल्ट्री उद्योगसँगै एक सुविधासम्पन्न प्रशोधन भण्डारण केन्द्र, १० वटा दाना उद्योग, छ वटा ह्याचरी उद्योग सञ्चालित छन् । प्रशोधन भण्डारण स्थापना भएपछि झापा, मोरङ र सुनसरीका पोल्ट्री व्यवसायीहरूले सुविधा पाएका छन् ।

वर्षदिन अघि सञ्चालनमा आएको उक्त भण्डारण केन्द्र करीब रु पाँच करोडको लगानीमा स्थापना भएको हो । भण्डारण कक्षको क्षमता १६ टन रहेको छ । भण्डारण कक्षमा आवश्यक मापदण्ड पूरा गरेर मासु चिस्यान गरिआएको सञ्चालक पराजुली बताउँछन् । प्रशोधनसहितको भण्डारण केन्द्रले यहाँका कुखुरापालकका उपभोग्य मासु समेत खरिद गर्ने र चिस्यान गरिएका कुखुरा काठमाडौँसम्म निर्यात गर्दैआएको छ ।

Source:- Vettimes

पोल्ट्रिको राजधानि चितवन मा छैटौँ पोल्ट्री दिवस मनाइयो

पौष १७, भरतपुर चितवन । छौटौँ राष्ट्रिय पोल्ट्री दिवस चितनवमा विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएको छ । नेपालमा आधुनिक पोल्ट्रीको शुरुआत भएको दिन विसं २०१७ पुस १७ गतेलाई स्मरण गर्दै २०७० सालबाट पोल्ट्री दिवस मनाउन लागिएको हो । दिवसको अवसर पारी आज भरतपुर अस्पताल र बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा उपचाररत बिरामी र आफन्तलाई अण्डा वितरण गरिएको छ । नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका महासचिव डा रेवन्तकुमार भट्टराईका अनुसार दुई अस्पतालका दुई हजार जनालाई अण्डा वितरण गरिएको हो ।


नेपालमा दैनिक ३५ लाख गोटा कुखुराको अण्डा उत्पादन हुने गर्दछ । यस्तै लेयर्स चल्ला प्रति हप्ता रु दुई लाख ५० हजार, ब्रोइलर चल्ला प्रतिहप्ता २७ लाख गोटा उत्पादन हुँदै आएको छ । कुखुरालाई आवश्यक दाना प्रतिदिन तीन हजार मेट्रिक टन उत्पादन हुने गरेको छ ।

कुखुराको मासु प्रतिदिन नौ लाख किलो उत्पादन हुँदै आएको छ । पोल्ट्री व्यवसायले एक लाख ७० हजारलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ । नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका महासचिव डा रेवन्तकुमार भट्टराईका अनुसार पोल्ट्री व्यवसायले राष्ट्रिय आयमा चार प्रतिशत योगदान दिँदै आएको छ ।

भरतपुर अस्पतालमा अण्डाको महत्वमाथि मेडिकल सुपरिटेण्डेन्ट डा कृष्ण पौडेल र फिजिसियन डा भोजराज अधिकारीले अण्डा र कुखुराको मासुमा पाइने तत्व कस्तो कस्तो बिरामीलाई उपयुक्त हुन्छ भन्ने विषयमा जानकारी दिनुभएको थियो । क्यान्सर अस्पतालमा डा कृष्णसागर पौडेलले अण्डा र कुखुराको मासुबाट हुने फाइदाबारेमा जानकारी दिनुभएको थियो । कार्यक्रममा नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चका अध्यक्ष प्रा डा होमबहादुर बस्नेत, महासचिव डा रेवन्तकुमार भट्टराईले दिवसको वारेमा प्रकाश पार्नुभएको थियो ।

Source:- synergyfm

अण्डा उत्पादनको व्यवसाय, कसरी, कहाँ र कति लगानीमा गर्ने?

शारिरलाई चाहिने धेरै पौष्टिक तत्वहरु पाइने, छिट्टै तयार गर्न सकिने, स्वादमा पनि मिठो र थरि थरि परिकार बनाउन मिल्ने भएका कारण बजारमा अण्डाको धेरै माग हुने गरेको छ। यस कारण नेपालमा अण्डा उत्पादन सम्बन्धि व्यावसायिक सम्भावना पनि निकै राम्रो हुन सक्छ।

त्यसमा पनि ‘लेयर’ जातको कुखुरा व्यापारिक रूपमा अण्डा उत्पादन गर्न सक्ने कुखुरा हो। एकै सालमा एउटा कुखुराले बढीमा ३०० वटा सम्म अण्डा पारेको भेटिन्छ। त्यसैले अण्डा उत्पादन सम्बन्धि व्यावसाय गर्न चाहनेले लेयर कुखुरा पालेर राम्रो आम्दानी गर्न सक्छ।

व्यापारका लागि कस्ता प्रजातिका कुखुरा राम्रा हुन्छन् ?

  • वाइट लेगहर्न
  • कलिङ्गा ब्राउन
  • केरी गोल्ड
  • रङ्गिन लेयर

चल्ला कहाँबाट ल्याउने र कसरी हेरचाह गर्ने?

नेपालको विभिन्न ठाउँहरुमा ह्याचरीहरुको स्थापना भएको पाइन्छ जहाँ चल्लाहरु सजिलै पाउन सकिन्छ। अझ विशेष गरेर चितवनमा यस्ता ह्याचरीहरु प्रशस्त रुपमा भेटिन्छन्। यिनै ह्याचरीमार्फत प्रति चल्ला १०० देखि १५० रुपैयाँसम्ममा किनेर ल्याउन सकिन्छ।

शुन्य देखि पाँच दिनसम्मका चल्लाहरु खरिद गर्नुभएको छ भने चल्लाहरुलाई इलेक्ट्रोलाइट, गुल्कोज र भिटामिनको प्रयोग गर्न आवश्यक हुन्छ। चल्लाहरूलाई न्यानो राख्न पनि उत्तिकै जरुरी हुन्छ। यसका लागि ‘ब्रुडर’ अर्थात् कृतिम रुपमा न्यानो बनाउने प्रविधिको व्यवस्था मिलाउनुपर्छ। ब्रुडीङ ९५ डिग्री फरेनहाइटमा सुरु गर्नुपर्छ र प्रत्येक हप्ता ५ डिग्री फरेनहाइट घटाउँदै अन्त्यमा ७० डिग्री फरेनहाइटमा राख्नुपर्छ। ब्रुडीङको समयमा निरन्तर बिजुली उपलब्ध गराउनुपर्छ। बत्ती दिनमा १२ घण्टाबाट सुरु गर्नुपर्छ र १६ घण्टा नपुगेसम्म प्रत्येक हप्ता १५ देखि ३० मिनेट बढाउँदै जानुपर्छ।

खोरको व्यवस्थापन कसरी गर्ने ?

खोरका लागि सबैभन्दा पहिला पर्याप्त जमिनको छनौट गर्नुपर्छ। यस्तो जमिन मानव बस्ति भन्दा टाढा भए दुर्गन्ध तथा रोग नफैलिने सम्भावना बढी हुन्छ। खोर बनाउँदा लामो धुरीको साथ खोर पूर्वदेखि पश्चिमको दिशामा फर्किएको हुनुपर्छ। यसो गर्दा घामको किरण र उज्यालो खोरभित्र पर्याप्त मात्रामा पुग्न सक्छ। खोरको उचाइ ३ मिटर हुनुपर्छ। खोर बनाउनका लागि स्थानीय रूपमा पाइने सामाग्री जस्तै बाँस, माटो र छानाको लागि भने फाइबरको च्यादर, खर/ चित्रा आदिको प्रयोग गर्न सकिन्छ।

खोरका लागि सफा पानीको राम्रो व्यवस्था मिलाउनुपर्छ किनभने कुखुरालाई समय-समयमा पानी दिनु आवश्यक हुन्छ। पानी दिनका लागि खोर निर्माण गर्दा ड्रीन्करजस्ता प्रविधिको जडान गर्न जरुरी हुन्छ। त्यस्तै उचित तापक्रम बनाइ राख्नका लागि ब्रुडीङ प्रविधि पनि जडान गर्नुपर्ने हुनसक्छ। यसका लागि बिजुलीको समेत व्यवस्था गर्नु पर्ने हुन्छ। त्यसैगरी खोर हावादार बनाउन निकै जरुरी हुन्छ। भुईँ सिमेन्टको बनाएर पानी नछिर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्छ।

कुखुराको व्यवस्थापन कसरी गर्ने?

सामान्य हेरचाह

ओस सोस्न र कुखुरालाई आराम दिनका लागि ५ सेन्टिमिटर बाक्लो सोत्तर हाल्नुपर्छ। आराको भुस, धानको भुस, मसिनो पारेर काटेको पराल आदिलाई सोत्तरको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। अण्डा पार्नका निम्ति गुड अथवा बक्सा उपलब्ध गराउनुपर्छ। अण्डा पार्ने गुडमा सफा विछौना सामाग्रीको प्रयोग गर्नुपर्छ।

दानापानी

कुखुरा उत्पादनका लागि सबैभन्दा बढी लगानी नै चारोमा हुन्छ जसको प्रभाव मुख्य रूपमा उत्पादनमा पर्छ। त्यस कारण दानापानी खुवाउँदा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। चारोमा सबै प्रकारको पौष्टिक तत्त्वहरू (कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, फ्याट, मिनरल्स र भिटामिन) पनि सही मात्रमा हुनु जरुरी छ।

मकै, गहुँ, जौ, कोदो, ढुटो, खुदो, आलु, तरुल, पिँडालु, कनिका, गीठा, स्कुस, तेल, बोसो आदि शक्तिवर्द्धक खाद्यपदार्थ हुन् । यसले कुखुराकोे शरीरलाई आवश्यक शक्ति र ताप प्रदान गर्छ ।केराउ, सिमी, मास, भटमास, बोडी, तोरीको पीना, बदामको पीना, माछा र मासुको धूलो, वधशालाबाट निस्कने चिजबिज आदि शारीरिक वृद्धि र विकास गराउने आहारा हुन् ।  हरियो घाँसपात (कोसेघाँसहरू, सखरखण्डका टुप्पा, स्कुसको मुन्टा आदि), सिपी, चुनढुङ्गा बोन मील भिटामिन र खनिज तत्त्वको प्रचुर स्रोत भएकाले कुखुराकोे आहारामा यी कुराहरू समावेश गराउनु राम्रो हुन्छ । यी आहारका साथै कुखुरालाई प्रशस्त मात्रामा सफा पानी दिनुपर्छ।

हिजोआज व्यवसायिक रुपमा चारोको उत्पादन गर्ने कम्पनिहरु सजिलै पाउन सकिन्छन्। उनीहरुको माध्यमबाट चारोको खरिद गर्दा माथि उल्लेखित सबै वस्तुहरु आफैले जुटाउनुपर्ने झन्झट हुदैन भने कुन वस्तु कति मात्रामा मिसाउनुपर्ने भनि थाहापाइराख्नु पर्दैन। यो सबै मिलाएर नै राखिएको हुन्छ साथै यसरी खरिद गरिएको चारोमा अतिरिक्त पाचन र विकासका लागि चाहिने वस्तु पनि हालिएका हुन्छन्।

रोगबाट बचाउने तरिका

अण्डा दिने कुखुरा (लेयर्स) लाई विभिन्न प्रकारको रोगले प्रभाव पार्न सक्छ जो जीवाणु, कीटाणु, ढुंडी आदिबाट हुनसक्छ। रानीखेत, मरेक्स रोग, कोलीबेसिलोसीस, हेल्मिन्थिक रोगहरू, कोकसीडीयोसिस आदि रोगहरूले लेयर्स कुखुरालाई प्रभाव पार्न सक्छ।

स्वास्थ्यको राम्रो व्यवस्था गर्नका निम्ति समयमै आवश्यक खोपहरू लगाउनुपर्ने हुन्छ। रोग लागेको कुखुराले अरूमा रोग फैलाउँछ भने रोग लागेका कुखुराहरूको नाश गरेकै ठीक हुन्छ। रोगको रोकथाम गर्नका लागि नजिकैको पशु चिकित्सा केन्द्रमा सम्पर्क गर्नुपर्छ।

उत्पादन सम्बन्धि व्यवसायको व्यावसायिक सम्भावना कस्तो छ ?

थोरै लगानीले धेरै आम्दानी गर्न सकिने व्यवसाय मध्ये यो पनि एक हो। १०० वटा चल्लाहरुबाट सुरु गर्ने हो भने करिब २ देखि ३ लाखसम्मको लगानी आवश्यक पर्छ र मासिक कम्तिमा २० देखि २५ हजार आम्दानी गर्न गार्हो पर्दैन। मासु तथा अण्डा दुवैका लागि बिक्री गर्न सकिने भएकाले यसबाट दोहोरो फाइदा लिन सकिन्छ।

पहिले चाडबाडमा मात्र खपत हुने, कुखुराको मासु र अण्डा अहिले लगभग हरेक घरमा दिनहुजसो पाक्छ। त्यसैले हुनसक्छ अण्डाका लागि ५ देखि १० वटा लेयर्स खरिद गरी घरमै पाल्ने व्यक्तिहरू पनि भेटिन्छन् । यसो हुँदा बजारमा यसको बिक्री गर्न त्यति गाह्रो पर्दैन।

स्थानीय बजारहरुमा साइकलमै डुलाइ बाटो छेउका पसलहरु र बाटो हिड्ने मानिसहरुलाई अण्डाको बेचबिखन गर्ने गरेको उदाहरण पनि प्रशस्त भेटिन्छन् भने स्थानीय हाटबजार होस् या मेलाहरुमा फिजाई पनि यसको बिक्री गर्न सकिन्छ।

त्यस्तै स्थानीय बिहेबटुलो तथा विभिन्न चाडपर्वमा धेरै खाना पकाउनु पर्ने क्याटरिङ्ग होस् वा होटल, होस्टेल तथा रेस्टुराहरु हुन् , उनीहरुसँग सम्पर्क गरि उत्पादित को निरन्तर बिक्री गर्न सकिन्छ।

यसैगरी मासु तथा को बिक्री वितरण गर्ने ठूला कम्पनिहरुले त झन हिजोआज फर्म मै आएर पनि यसको खरिद गर्ने गरेको पाइन्छ । उत्पादन धेरै भएको खण्डमा यस्ता कम्पनीलाई सम्पर्क गरी माग अनुसारको अण्डा पुर्याउन पनि सकिन्छ भने स्थानीय स्तरमा आफैले सानो एउटा मासु तथा को पसल खोलेर पनि यसको बिक्री गर्न सकिन्छ।

आर्थिक वर्ष २०७२/७३ को तथ्यांक अनुसार देशमा १,२९४ मिलिअन अण्डा उत्पादन भएको थियो। सोही तथ्यांक अनुसार २९४ मिलिअन अण्डाको बिक्री पनि भएको देखिन्छ भने दैनिक २.२ मिलिअन अण्डा उत्पादन भएको र कुल उत्पादनको ४५% चितवनमा मात्र भएको पाइन्छ। थप जानकारीका लागि नेपाल इन डाटाद्वारा तयार पारिएको तथ्यांक चित्र हेर्नुहोस् :

Source:- udhyaminepal