कुखुराको मुल्यपनि उत्पादक संघले निर्धारण गर्न पाउनुपर्ने’

काठमाडौँ, कात्तिक । नेपाल बोईलर कुखुरा पालक तथा उत्पादक कुखुरा व्यवसायी संघले आफुखुशी जिउँदो कुखुराकोे मुल्य निर्धारण गर्दा उत्पादक किसान वर्गलाई ठूलो मर्का परेको भन्दै यसबारेमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

Broiler Poultry News
Poultry News,

‘भारतमाझैं नेपालमा पनि किसानहरु आत्महत्या गर्न बाध्य हुनुपर्ने अवस्था नआओस्’

समोबार रिपोर्टस क्लब नेपालमा पीडित किसानहरुले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा संघले सरकारको यस्तो ध्यानाकार्षण गराएको हो । विदेश नगई स्वदेशमै केही गरांै भन्नेहरुलाई सरकारले बेवास्ता गरेको उनीहरुले आरोप लगाएका छन ।
कुखुरा व्यवसायी संघले आफुखुशीतन्त्रबाट बेला–बेलामा मुल्य तलमाथि गरिरहँदा वास्तविक किसानहरुले आफ्नो उत्पादनको उचित मुल्य नपाएको गुनासो छ ।

कार्यक्रममा बोल्दै संघका अध्यक्ष दिपेन्द्र श्रेष्ठले किसानले बिक्रि गर्ने उत्पादनलाई कुखुरा पालक किसानहरुको संघबाट नै मुल्य निर्धारण गर्नुपर्ने माग गरे । दानाको मुल्य नेपाल दाना उद्योग संघले निर्धारण गरेझै र चल्लाको मुल्य नेपाल ह्याचरी संघले निर्धारण गरेजस्तै कुखुराको मुल्यपनि किसानको संघले निर्धारण गर्न पाउनुपर्ने उनको माग छ ।

वास्तविक किसानको परिश्रमलाई खोर र काँटामा नगरी ‘कोल्ड स्टोर’मा आफुखुशी मुल्य निर्धारण हँुदा किसानहरु मर्कामा परेको उनको भनाई छ । सरकारले बेलैमा यो बिषयमा गम्भिर चासो नदेखाए भोलि गएर भारतमाझैं नेपालमा पनि किसानहरु आत्महत्या गर्न बाध्य हुनुपर्ने उनको भनाई छ ।

नेपालमा खोर दर्ता गर्दा झन्झटिलो सरकारी प्रक्रियाको कारण किसानले आफ्नो फार्म दर्ता गर्न नपाएको पनि उनको गुनासो छ । फार्म दर्ता गर्न नपाउँदा कुखुराको बिमाको बारेमा पनि अगाडि बढ्न नसकेको उनले जनाए । उनले भने,‘यही कारणले गर्दा खाडी मुलुकबाट नेपाल फर्केपछि ढुक्कले कुखुरापालन व्यवसायमा लाग्नसक्ने अवस्था पनि अहिले छैन’।

कार्यक्रममा बोल्दै पीडित किसान सुवास न्यौपानेले ‘कोल्ड–स्टोर’ मा कुखुराको जोखनी हुने काम भएकाले कोल्डस्टोरका मालिकले भनेकै मुल्यमा पसलमा कुखुरा छोड्न आफुहरु बाध्य भएको गुनासो पोखे ।

विदेशबाट आयातित मासुको निश्चित् मुल्य निर्धारण भएपनि नेपालमै उत्पादित कुखुराको हकमा भने कुनै नियम लागु नभएको न्यौपानेको आक्रोश छ ।

त्यस्तै कार्यक्रममा किसानको तर्फबाट बोल्दै अर्का पीडित रोशनकुमार सिंहले सुनको भन्दापनि कुखुराको खरिद मुल्य चाँडै परिवर्तन हुने गरेको गुनासो पोखे । देशमा ‘सिस्टम’को अभावमा कुखुरा उत्पादकले सरकालाई कर तिर्दापनि समस्याको बारेमा सरकार मौन रहेको भन्दै सिंहले गम्भिर आपत्ति जनाए ।

दाना र चल्लाको मुल्य संघले तोकेपनि आफूहरु उत्पादकहरुको परिश्रमको मुल्य त्यसै पसिनामा खेर बगिरहेको काठमाडौं सुन्दरीजलमा कुखुरा व्यवसाय गरिरहेका किसान नवराज अधिकारी गुनासो पोख्छन् ।

उनले भने,‘हामी किसानहरुको बीचमा एकताको कमीले पनि मर्कामा परेका छौं ।’ सरकाले मासु तथा अण्डा र कुखुरामा लगाउने औषधिको मुल्य तोकिदिए राहत हुने उनको भनाई छ ।

 

Source:- reportersnepal

मूल्य घटेपछि कुखुरापालक किसान आन्दोलित

ब्रोइलर कुखुराको मूल्य घटेपछि चितवनका कुखुरापालक किसानहरु आन्दोलित भएका छन् । आफूहरुले उचित मूल्य नपाएको भन्दै किसानहरुले भरतपुरको चौबिस कोठीदेखि नारायणगढ पुलचोकसम्म विरोध र्‍याली निकालेका छन् । ब्रोइलर कुखुराको मूल्य घटेपछि आफूहरुले उचित मूल्य नपाएको र मूल्य घटेपनि उपभोक्ताले सस्तोमा मासु उपभोग गर्न नपाएको उनीहरुको भनाई छ । लागत मूल्यभन्दा कममा कुखुरा बेच्न बाध्य भएको उनीहरुले बताए ।

लागत मूल्य ३ सय ९० रुपैयाँ पर्ने एउटा ब्रोइलर कुखुरा बेच्दा अहिलेको बजार मूल्य अनुसार ३ सय २५ रुपैयाँसम्म पर्ने नेपाल कुखुरा पालक किसान संघका केन्द्रीय अध्यक्ष झनक पौडेलले बताउनुभयो ।

किसानबाट किनेको ज्यूँदो कुखुरा मासु बनाएर उपभोक्तालाई बेच्दा प्रति किलो जाडोमा ९० र गर्मीमा १ सय १० रुपैयाँ भन्दा बढी फरक हुन नहुने नियम पनि छ । तर अहिले कुखुराको प्रति किलो मूल्य १ सय ३० हुँदा उपभोक्ताले किन्ने मासुको मूल्य २५० रुपैयाँ भन्दा बढी नै छ ।  ‘न हामी किसानले मूल्य पाएका छौं । न उपभोक्ताले सस्तोमा मासु पाएका छन्’ संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष लेखनाथ लामिछानेले भन्नुभयो ।

चल्ला र दानाको मूल्य बढ्दा कुखुराको मूल्य घटाएर किसानमाथि अत्याचार नै गरेको संघका केन्द्रीय अध्यक्ष झनक पौडेलले बताउनुभयो । उहाँले प्रश्न गर्नुभयो, ‘दानाको मूल्य किन बढ्छ ? चल्लाको मूल्य किन बढ्छ ? त्यसको कारण चाहियो नि । दानाको मूल्य बढेका बेलामा हामीले पालेका कुखुराको मूल्य भने घट्ने, यस्तो पनि गर्न पाइन्छ ? सरकारले ख्याल गर्नु पर्ने हैन ।’

उहाँले किसानका प्रतिनिधि कुखुरा पालन व्यवसायसँग सम्बन्धित अन्य प्रतिनिधि र सरकारी अधिकारीहरु रहेको एउटा संयन्त्र बनाउन माग गर्नुभयो । ‘त्यो संयन्त्रले मूल्य निर्धारण गरोस, दाना चल्ला औषधिको मूल्य मनपरी नबढोस, लागतका आधारमा किसानको मूल्य पनि निर्धारण होस’ पौडेलले माग गर्नुभयो ।

देशको ६४ जिल्लामा कुखुरा पालन हुन्छ । त्यसमध्ये २७ जिल्लामा आफूहरुको सम्पर्क र १२ जिल्लामा संगठन भएको उहाँले बताउनुभयो । संघका अध्यक्ष पौडेलले भन्नुभयो, ‘नभए हामी चुप लागेर बस्दैनौं ।

किसानहरु मर्कामा परेका छन् ।’ १० वर्षदेखि कुखुरा पाल्दै आएका रत्ननगरका थमबहादुर थापा सुरुका तीन वर्ष लगातार घाटा बेहोरेको बताउँछन् । त्यसपछि पनि नाफा एकाध वर्ष मात्रै भएको बताउँछन् । ‘खोर बनाइयो, रित्तो के राख्ने तर पालेर आफै डुब्न थालियो’ थापाले भने ।

Source:- radiokantipur

भ्याली कोल्ड स्टोर गुणस्तरीय मासु उत्पादनमा अग्रणी

सहरमा मासु काटेर बिक्री गर्ने (बुचर) काम निश्चित जाति विशेषले गथ्र्यो । बाहुन–क्षेत्री मासुको कारोबारमा संलग्न थिएनन् । अझ कुखुराको मासु ! बाहुनको घरमा त छिराउन पनि पाइँदैनथ्यो । बुचर भनेपछि हेयको नजरले हेरिन्थ्यो ।

त्यसवेला मासु काट्ने आधुनिक स्लटर हाउस थिएनन् । झिंगा भन्किने, दुर्गन्धित र अव्यवस्थित पसलबाट मासु किनेर खानुपर्ने बाध्यता थियो । ब्रोइलर कुखुराको मासु खाने चलन त्यति धेरै थिएन । कुखुरापालन व्यावसायिक भइसकेको थिएन । तर, एकाध व्यक्ति पोल्ट्री क्षेत्रमा सक्रिय देखिन्थे ।

साढे तीन दशकअघि पोल्ट्री क्षेत्रमा छिरेका श्रीकृष्ण घिमिरे, हरिकृष्ण रावल र सानुबाबु बिन्दुकारले गुणस्तरीय मासु उत्पादनमा ठूलो परिवर्तन नै ल्याए । पोल्ट्रीमा काम गर्ने क्रममा भेट भएका यी तीनजनाले आधुनिक स्लटर हाउसको रूपरेखा तयार पारे । ‘अनि स्थापना भयो, भ्याली कोल्ड स्टोर,’ भ्याली कोल्ड स्टोरका निर्देशक बाबुराजा रावल स्थापनाकालको कथा सुनाउँछन् ।

तीनजनाबीच गुणस्तरीय मासु बिक्री गर्ने योजना बन्यो । केही समय अनुसन्धान गरे । अन्ततः बाहुन, क्षेत्री र नेवारको संयुक्त प्रयासमा ०४१ सालमा भ्याली कोल्ड स्टोर सञ्चालमा आयो । उनीहरूले अत्याधुनिक बधशाला र सुरक्षित मासु भण्डार स्थापना गरेर गुणस्तरीय मासु बिक्री थाले । त्यो यात्रा अहिले पनि जारी छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अत्याधुनिक सेमी अटोमेटेड मेसिन जडान गरेर स्वस्थकर मासु उत्पादन र बिक्री गर्दै आइरहेको निर्देशक रावल बताउँछन् । नेपालको पोल्ट्री क्षेत्रलाई अहिलेको उचाइमा पुर्‍याउन भ्याली कोल्ड स्टोरको महत्वपूर्ण योगदान छ । भ्यालीले पोल्ट्री क्षेत्रमा भएका परिवर्तनलाई आत्मसात् गर्दै व्यवसायलाई आधुनिक बनाउँदै आइरहेको छ ।

नेपालमा कुखुराको स्वस्थकर मासु उत्पादन र खपत बढ्दै गइरहेको छ । भ्यालीले उपभोक्तालाई स्वस्थकर मासु मात्र उपलब्ध गराइरहेको छैन, ब्रोइलर कुखुराको मासु खाने संस्कार पनि विकास गरेको छ । विश्वबजारमा विकसित पोल्ट्रीसम्बन्धी अत्याधुनिक प्रविधि पनि भित्र्याउँदै आएको छ । अरूलाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रविधि आत्मसात् गर्न प्रोत्साहित गरिरहेको छ ।

स्थापनाकालदेखि भ्यालीले गुणस्तरीय मासु उत्पादनमा जोड दियो । स्वस्थकर मासुका लागि चल्ला र दाना पनि गुणस्तरीय हुनुपर्छ । र, कुखुरा पाल्ने तरिका पनि विधिवत् हुनुपर्छ । गुणस्तरलाई पहिलो सर्त बनाएको भ्यालीले सिक्दै, सिकाउँदै र व्यवहारमा उतार्दै अगाडि बढ्यो ।

तारे होटेलमा आपूर्ति

बहुराष्ट्रिय चेन रेस्टुरेन्ट केन्टुकी फ्राइड चिकेन (केएफसी)ले विदेशबाट मासु आयात गथ्र्यो । नेपालमा उत्पादित मासुको गुणस्तरप्रति शंका गर्दै केएफसीले ब्राजिललगायत मुलुकबाट कुखुराको मासु ल्याउँथ्यो । तर, पछिल्लो समय केएफसीलाई भ्याली कोल्ड स्टोरले मासु आपूर्ति गर्दै आइरहेको निर्देशक रावल बताउँछन् ।

गुणस्तरसम्बन्धी मापदण्ड पूरा गरेपछि केएफसीले भ्याली कोल्ड स्टोरको मासु लैजान थालेको हो । उनका अनुसार भ्यालीले पाँचतारे होटेल, चल्तीका रेस्टुरेन्ट, फ्लाइट क्याटरिङ, पार्टी प्यालेस, डिपार्टमेन्टल स्टोरमा मासु आपूर्ति गरिहेको छ । रावल भन्छन्, ‘यसैबाट पनि गुणस्तरीय मासु उत्पादन मापदण्ड पूरा गरिरहेको स्पष्ट हुन्छ ।’स्थापनाको साढे तीन दशकमा भ्याली ग्रुपले पोल्ट्री व्यवसायको दायरा फराकिलो बनाइसकेको छ ।

 

अझै व्यवसाय विस्तार, आधुनिकीकरण र गुणस्तरीय मासु उत्पादनका थप योजना अगाडि सारेको छ। प्रशोधित मासु, रेस्टुरेन्ट, पोल्ट्री, दानालगायत क्षेत्रमा भ्यालीले लगानी बढाइरहेको छ । भ्यालीले पोल्ट्री क्षेत्रलाई आधुनिक, व्यवस्थित र व्यावसायिक बनाउन कृषकलाई कुखुरा पालन तालिम प्रदान गर्दै आइरहेको निर्देशक रावल बताउँछन् ।

भ्यालीले उपभोक्तालाई स्वस्थकर मासु मात्र उपलब्ध गराइरहेको छैन, ब्रोइलर कुखुराको मासु खाने संस्कार पनि विकास गरेको छ । विश्वबजारमा विकसित पोल्ट्रीसम्बन्धी अत्याधुनिक प्रविधि पनि भित्र्याउँदै आएको छ ।

दैनिक ४५ सय कुखुरा स्लटर

भ्याली ग्रुपले दैनिक ४५ सय कुखुरा स्लटर (प्रशोधन) गर्छ । सुरुवाती समयमा ड्रेसिङ मासु मात्र बिक्री गर्ने भ्यालीले अहिले ‘रेडी टु कुक’ र ‘रेडी टु इट’ आइटम पनि उपलब्ध गराउँदै आएको छ । भ्यालीले तयार पारेको काँचो मासुका विभिन्न आइटम डिपार्टमेन्टल स्टोरमा पनि किन्न पाइन्छ । विथबोन मासु, बोनलेस मासु, विभिन्न ‘पार्ट’को मासु, सजेज, पकाउन तयारी मःमःलगायत विभिन्न आइटम प्याकेटमा पाइन्छ ।

भ्याली एक्सप्रेस रेस्टुरेन्ट

सहरका ग्राहकलाई मासुका स्वादिला परिकार चखाउन भ्याली एक्सप्रेस रेस्टुरेन्ट सञ्चालनमा छ । रेस्टुरेन्टमा ग्रिल्ड चिकेन, चिकेन बर्गर, फ्राइड चिकेन, ससेज मिल, चिकेन पपकर्न, मःमःलगायत परिकारको स्वाद लिन पाइन्छ ।

भ्यालीले काठमाडौंमा तीन र चितवनमा एउटा चेन रेस्टुरेन्ट स्थापना गरिसकेको छ । छिट्टै एयरपोर्टमा नयाँ आउटलेट खोल्ने तयारी भइरहेको निर्देशक रावल बताउँछन् । भ्याली एक्सप्रेस रेस्टुरेन्टलाई देशका प्रमुख सहरमा फैलाउने योजना छ ।

आफ्नै प्रयोगशाला

गुणस्तर नियन्त्रणका लागि भ्यालीको आफ्नै प्रयोगशाला छ । भ्यालीले गुणस्तरीय उत्पादनको आइएसओ २२०००ः२००५ र हलाल सर्टिफिकेट प्राप्त गरिसकेको छ । पर्यटकका रूपमा नेपाल आउने मुस्लिम समुदायलाई मध्यनजर गरेर भ्यालीले हलाल सर्टिफिकेट ल्याएको हो ।

मुस्लिम समुदायले हलाल मासु मात्र उपभोग गर्छ । पर्यटकलाई सेवा दिने होटल÷रेस्टुरेन्टले पनि हलाल मासु खोज्ने गरेको रावल बताउँछन् । ‘हलाल सर्टिफाइड यत्तिकै भइँदैन, निश्चित मापदण्ड पूरा गर्नैपर्छ,’ उनी भन्छन्, ‘गुणस्तर सम्बन्धी सर्टिफिकेट खाद्य स्वच्छता सुधारको प्यारामिटर पनि हो ।’

यस्ता सर्टिफिकेसनले गुणस्तरीय उत्पादनको प्रत्याभूति गर्दछ । गुणस्तर नियन्त्रण गर्न एकीकृत प्रयोगशाला निर्माण गर्ने योजना छ ।

भ्याली ग्रुपका उत्पादन

भ्याली ग्रुप गुणस्तरीय चल्ला र दाना उत्पादनमा आफँै अघि सरेको छ । एकदिने चल्ला उत्पादनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय मापदन्डको ब्रिडिङ फार्म तथा ह्याचरी सञ्चालनमा ल्याएको छ । भ्याली फिड उद्योग (०४६)ले ब्रिडर र लेयर्स जातका कुखुराका लागि सन्तुलित दाना उत्पादन गर्छ ।

यो उद्योगको उत्पादन क्षमता प्रतिघन्टा १० टन रावल बताउँछन् । यस्तै, ०५८ सालमा भ्याली पोल्ट्री खोलेर उच्च नश्लको एकदिने चल्ला उत्पादन गरी बिक्री/वितरण गरिरहेको छ ।

भ्याली ग्रुपले ०६५ सालमा भ्याली पेलेट फिड उद्योग स्थापना गरेर पूर्ण स्वचालित मेसिनबाट दाना उत्पादन गर्दै आएको छ । यसमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको पूर्ण स्वचालित बुलर प्लान्ट, कच्चा पदार्थ तथा उत्पादित दानाको गुणस्तर परीक्षण गर्ने आधुनिक प्रयोगशाला पनि छ ।

भ्यालीको मस्र्याङ्दी पोल्ट्री फार्मबाट एकदिने गुणस्तरीय चल्ला उत्पादन र बिक्री भइरहेको छ । अत्याधुनिक बधशाला र सुरक्षित मासु भण्डारण पनि सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

नेपालको पोल्ट्री क्षेत्रलाई अहिलेको उचाइमा पुर्‍याउन भ्याली कोल्ड स्टोरको महत्वपूर्ण योगदान छ । भ्यालीले पोल्ट्री क्षेत्रमा भएका परिवर्तनलाई आत्मसात् गर्दै व्यवसायलाई आधुनिक बनाउँदै आइरहेको छ ।

धादिङमा ‘स्लटर हाउस’

भ्याली ग्रुपले धादिङमा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको ठूलो स्लटर हाउस (कुखुरा प्रशोधन केन्द्र) सञ्चानमा ल्याउँदै छ । स्लटर हाउसको क्षमता दैनिक ६ हजार कुखुरा प्रशोधन गर्ने हुनेछ । नयाँ स्लटर हाउसमा करिब ५० करोड रुपैयाँ लगानी हुने रावल बताउँछन् । पुरानो स्लटर हाउस भएको ठाउँमा टे«निङ इन्स्टिच्युट खोल्ने योजना छ, ताकि पोल्ट्रीमा दक्ष जनशक्तिको अभाव नहोस् ।

झापामा दाना उद्योग खोल्ने तयारीमा ग्रुप छ । आधुनिक फार्मबाट व्यावसायिक कुखुरा पालन गर्ने योजना बनाएको छ । आधुनिक प्रविधियुक्त ठूलो फार्मिङमा सञ्चालनमा ल्याउन सकेमा उत्पादन लागत घट्ने र मूल्य स्थिर राख्न सहयोग पुग्ने विश्वास रावलको छ । उनी भन्छन्, ‘भ्यालीको पहिलो सर्त सुलभ मूल्यमा गुणस्तरीय मासु उपलब्ध गराउनु पनि हो ।’

उपभोक्ताको प्रतिक्रिया र विज्ञको सुझाब÷सल्लाह लिएर सुधारको काम गरिरहेको भ्याली ग्रुपमा करिब ८ सयले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन् । अप्रत्यक्ष रोजगारी पाउने तीन हजारभन्दा बढी छन् । बजारमा अत्याधुनिक हाइजेनिक मासु पसल बढ्नुमा भ्यालीले प्रेरित गरेको भन्दा फरक पर्दैन ।

कम्प्लिट मिट सप’

भ्याली ग्रुपको कुखुराको मासु मुख्य व्यवसाय हो । तर, माछा, खसीबोका, सी–फुड र फ्रोजन फुड पनि बिक्री हुन्छ । स्टोरलाई ‘कम्प्लिट मिट सप’ बनाउन त्यसो गरिएको हो । भ्याली कोल्ड स्टोरमा खसी–बोका र माछा बेच्नका लागि छुट्टै व्यवसायीलाई जिम्मा दिइएको छ । साथै, अरू पशुपक्षीको मासु पनि उपलब्ध गराउने योजनामा भ्याली लागेको छ ।

भ्याली ग्रुपले नेपालमा पोल्ट्री र स्लटर हाउसलाई आधुनिकीकरण गर्दै नेतृत्वदायी भूमिका खेलेको पाइन्छ । समयअनुसार विश्वबजारमा विकसित नयाँ प्रविधि पनि भित्र्याइरहेको छ । किसानलाई तालिम दिएर गुणस्तरीय कुखुरा पाल्न भ्यालीले नै प्रेरित गरिरहेको छ । भ्यालीले गुणस्तर मापदण्ड पूरा गरी बहुराष्ट्रिय कम्पनीलाई मासु आपूर्ति गरेर अब्बल दरियो । जसका कारण विदेशबाट कुखुराको मासु आयात हुने क्रम रोकिन मद्दत पुगेको छ ।

आगामी योजना

भ्याली ग्रुपका दर्जनौँ योजना छन् । धादिङमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको स्लटर हाउस स्थापना पहिलो प्राथमिकतामा छ । यस्तै, ह्याचरी युनिटको विस्तार गर्ने, आधुनिक फार्म निर्माण गरी व्यावसायिक कुखुरा पालन गर्ने, स्वस्थकर मासु बिक्री कक्ष विस्तार गर्ने योजना भ्यालीको छ । गुणस्तरका लागि एकीकृत प्रयोगशाला निर्माण पनि प्राथमिकतामा रहेको रावल बताउँछन् ।

 

Source:- nayapatrikadaily

पूर्वाञ्चलमै पहिलो पशु अस्पताल सञ्चालनमा

५ असोज, इटहरी । पूर्वाञ्चलको मुख्य सहर इटहरीमा आधुनिक ल्याब र फार्मेसीसहित गुणस्तरीय पशु स्वास्थ्य सेवा प्रवाह गर्ने उदेश्यले पहिलोपटक पुर्वाञ्चल भेट फर्मा सञ्चालनमा ल्याइएको छ । झापा, मोरंग, सुनसरी र धनकुटाको केही भू–भागका सेवाग्राहीलाई लक्षित गरी अस्पताल सञ्चालनमा ल्याइएको हो ।

अस्पतालमा दैनिक चार कन्सल्टेन्ट डाक्टरले सेवा दिनेछन् । पशु तथा पंक्षीको स्वास्थ्य सेवाका लागि बरिष्ठ डाक्टर मनोज कुमार महत्तोसहित, डा. जय बिक्रम साह, डा. रूस्तम थापा क्षेत्री र डा. रविन राईले घरघरमै पुगेर सेवा दिने अस्पतालले बताएको छ ।

भेटेनरी क्लिनिक एंड ल्याबले गत बुधबारवाट गुणस्तरीय सेवा शुभराम्भ गरेको अस्पतालका संचालक चन्द्र कटुवालले बताए । अस्पतालको आफ्नै आधुनिक ल्याब र फार्मेसीसमेत रहेकोले सेवाग्राहीले सहज र छिटो सेवा पाउने संचालकको दाबी छ ।

अण्डाको मूल्य बढ्यो

चितवन  । अण्डाको मूल्य बढ्न थालेपछि कृषकलाई राहत मिलेको छ । एक वर्षयता अण्डाको मूल्य बढ्न सकेको थिएन ।

नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घका अनुसार फार्ममा ठूलो अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट रु तीन सय तथा मध्यमखालको अण्डा प्रतिक्रेट रु २४० मा बिक्री हुन थालेको छ । यसअघि ठूलो अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट रु २६० र मध्यमको रु १८० रहेको सङ्घका अध्यक्ष त्रिलोचन कँडेलले जानकारी दिनुभयो । “उत्पादन लागत नोक्सानीमा थियो,” उहाँले भन्नुभयो ।

किसानको उत्पादन लागत मूल्य प्रतिगोटा रु नौ पर्छ । हालको मूल्यमा ठूलो अण्डाले लागत मूल्य धानेको छ भने मध्यम अण्डाले मूल्य धान्न नसकेको कँडेलले बताउनुभयो । डेढ वर्ष अघि अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट रु ३६० सम्म पुगेको थियो । क्रमशः घट्दै आएर लागत मूल्य नधान्ने अवस्थामा पुगेको हो । सङ्घका सचिव मदन पोखरेल बजारमा माग बढेसँगै अण्डाको मूल्य बढेको बताउनुहुन्छ । चाडपर्व शुरु हुनु, पर्यटकको आगमन बिस्तारै बढ्दै जानु, स्कूल र कलेज सञ्चालनमा आउनु, पहाडी भेगका सडकमा गाडी चल्न थाल्नु लगायतका कारण बजारमा अण्डाको माग बढेको उहाँको भनाइ छ ।

किसानले कम मूल्य पाए पनि बजारमूल्य भने अण्डाको प्रतिगोटा रु १४ छ । कृषकबाट उपभोक्तासम्म पुग्दा पाँच ठाउँमा कमिशन खुवाउनुपर्ने भएकाले किसानले अण्डाको उचित मूल्य पाउन नसकेका हुन् । नेपालमा दैनिक ३५ लाख अण्डा उत्पादन हुन्छ । यस पेशाबाट प्रत्यक्ष रूपमा एक लाख ७५ हजार व्यक्तिले रोजगारी पाएका छन् । दुई हजारभन्दा बढी किसान लेयर्स कुखुरापालनमा संलग्न छन् । देशमा पोल्ट्री क्षेत्रमा भएको लगानीको आधा हिस्सा लेयर्समा रहेको अध्यक्ष कँडेल बताउनुहुन्छ । पोल्ट्री क्षेत्रमा रु ७० अर्बभन्दा बढी लगानी रहेको छ । आधाभन्दा बढीमा बैंकिङ क्षेत्रको ऋण लगानी छ । बिचौलिया प्रभाव घटाएर कृषक र उपभोक्तालाई लाभ पुग्ने गरी मूल्य निर्धारण गर्नुपर्ने किसानको माग छ ।

Source:- (रासस)

उदाहरणीय टर्की पालन : गाउँमै गर्न सकिन्छ लाखौँ आम्दानी

सप्तरी – वैदेशिक रोजगारीमा युवा पलायन हुने क्रम बढिरहँदा सप्तरीको कञ्चनरुप नगरपालिका वडा नम्वर–१२ खोरिया टोलका दुई युवाले गाउँमै राम्रो आम्दानी  गर्न थालेका छन् ।

स्थानीय २३ वर्षीय शाहिद अली र उहाँका मामा २४ वर्षीय आशिक अलीले जिल्लामै पहिलो पटक युरोपीयन टर्की पालन गरेर नयाँ व्यवसाय थालेका हुन् । मामा आशिकको सल्लाह अनुसार शाहिदले गएको वैशाखमा काठमाडौंबाट २ सय टर्कीको चल्ला ल्याएर गाउँमा टर्की पालन सुरु गर्नुभयो । सुरुमा साढे तीनलाख रुपैयाँ खर्च गरेर खोर निर्माण गरी टर्की पाल्न थाल्नुभएका अलीको व्यवसाय अहिले फस्टाउँदै गएको छ । उहाँले अहिलेसम्म १ सय भन्दा बढी टर्की विक्रि गरिसक्नु भएको छ ।

अलीले सुरुमा एउटा चल्लालाई साढे पाँच सयमा किन्नुभएको हो । अहिले एउटा टर्की कम्तीमा ६ हजार रुपैयाँमा बिक्री भैरहेको छ । प्रति किलो एक हजार रुपैयाँमा बिक्री हुने भाले टर्की १० देखि १३ किलोसम्म हुने गर्छन् भने पोथी पाँचदेखि आठ किलोसम्मको हुने गर्छन् ।

जिल्लामै पहिलो पटक नौलो व्यवसायको शुरुवात गरेकोले टाढाटाढाबाट मान्छेहरु हेर्न आउने गरेको र टर्की किन्नसमेत आउन थालेको शाहिद अलीले बताउनुभयो । ‘टर्कीको मासु स्वादिलो हुनुका साथै कोलस्ट्रोल र फ्याट एकदमै कम हुनुका साथै तागतिलो हुने गरेका कारण मुटुरोग, मधुमेह, युरिक एसिडलगायत विरामीहरुका लागि समेत लाभदायक हुने कारण टर्कीको माग बढ्दै गएको छ’ अलीले भन्नुभयो ‘हामीकहाँ चल्ला किन्न समेत मान्छेहरु आउन थालेका छन् ।’

माग बढ्दै गएपछि अहिले चल्ला पाउन पनि मुश्किल छ । आशिक अलीले भन्नुभयो,  ‘आफ्नै फार्ममा रहेको टर्कीले अण्डा दिन थालेकोले चल्ला उत्पादन गरी यो व्यवसायलाई थप विस्तार गर्ने सोचमा छौँ ।’ उनीहरुको फार्मबाट इटहरी, विराटनगर, ओखलढुङ्गा, धरानलगायतका सहरहरुमा टर्की पठाउन थालिएको छ । तर पनि माग अनुसार टर्की पुर्याउन नसकिएको अलीले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो ‘यो व्यवसायबाट हामी अत्यन्तै उत्साहित छौं, यसलाई सप्तरी जिल्लामा ब्राण्डकै रुपमा स्थापित गर्ने संकल्पका साथ अगाडि बढीरहेका छौँ ।’

टर्कीलाई कुखुरालाई खुवाउने जस्तै दाना र हरियो घाँसको मुख्य आहारा चाहिन्छ । टर्कीको मासु खाने पारखीहरुको संख्या विस्तारै बढ्दै गएको छ

टर्की पालनको योजना

शाहिद स्नातक गरेर मोरङ्गको विराटनगरमा रहेको सरोचियाको माध्यमिक विद्यालयमा पढाउनुहुन्थ्यो । शिक्षण पेशामा रहेका शाहिदलाई आफ्नै मामा आशिकले बाहिर बस्नुभन्दा बरु आफ्नै गाउँमा टर्की पालन गरेर राम्रो आम्दानी कमाउन सकिने योजना सुनाउनुभयो ।

टर्की पालन गरेर राम्रो आम्दानी गर्न सकिने कुरा सुनाएपछि शाहिदले विराटनगरको जागिर छाडेर टर्की पालन शुरु गर्नुभयो । सुरुमा उनीहरु दुवैजनाले थुप्रै आलोचना खेप्नुपर्‍याे ।

जिल्लामै पहिलो पटक टर्की पालन व्यवसाय राम्रो बन्दै जान थालेपछि घरपरिवार, आफन्तजनका साथै समाजले पनि उनीहरुलाई विश्वास गर्न थाले ।

 

Source:- ujyaaloonline

विचौलियाका कारण किसान मारमा

चितवन/रासस–किसानले उत्पादन गरेको अण्डा उपभोक्तासम्म पुग्दा पाँच ठाउँमा कमिशन लिने गरेको पाइएको छ । विचौलियाका कारण किसान र उपभोक्ता मारमा परेका हुन । लागत मूल्य पाउन किसानलाई मुस्किल परेको छ भने महँगो मूल्य तिर्न उपभोक्ता बाध्य छन् । किसानको फार्मबाट स्थानीय डिलरले अण्डा खरीद गर्छन् । त्यही अण्डा विभिन्न बजारका मुख्य डिलरलाई बिक्री गरिन्छ । मुख्य डिलरले सब डिलरलाई तथा सबडिलरले साइकल वा भ्यानमा बिक्री गर्नेलाई दिन्छ । साइकल र भ्यानमार्फत पसल–पसलमा बिक्री गरिन्छ भने पसलबाट उपभोक्ताले अण्डा खरीद गर्दै आएका छन् ।

नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष त्रिलोचन कँडेलका अनुसार फार्मबाट ठूलो अण्डा प्रतिक्रेट २६० तथा मध्यम अकारको अण्डा प्रतिक्रेट २०० रुपैयामा बिक्री गरिन्छ । बजारमा प्रतिगोटा अण्डा १५ सम्ममा बिक्री हुन्छ । सङ्घले प्रतिगोटाको १२ खुद्रा मूल्य तोकेको भए पनि सामान्यतया बजारमा १५ भन्दा बढी मूल्यमा बिक्री गरिँदै आएको छ ।

किसानबाट मध्यम आकारको अण्डा ६ रुपैयाँ ६६ पैसामा खरीद गरी उपभोक्तासम्म पुग्दा १५ सम्ममा बिक्री गरिन्छ । ठूलो अण्डा ८ रुपैयाँ ६६ पैसामा खरीद गरेर १५ भन्दा बढीमा बिक्री गर्ने गरेको पाइएको छ । किसानको फार्मबाट अण्डा प्रतिक्रेट  पाँच नाफा खाएर बिक्री गरिन्छ । पूर्वी चितवनको अन्नपूर्ण कुखुरा फार्मका सञ्चालक अर्जुन अर्याल विचौलियाका कारण किसान मारमा परेको बताउछन ।

उनले १६ करोडको लागतमा फार्म स्थापना गरी ८२ हजार लेयर्स कुखुरापालन गरेका छन । ‘जोखिम सबै किसानले व्यहोर्नु पर्छ, नाफा विचौलियाले मात्रै खाने गरेका छन्’ उनले भने ।

नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घका केन्द्रीय सचिव मदन पोखरेल लागत मूल्यभन्दा कममा अण्डा बिक्री गर्नुपर्दा किसान मारमा परेका छन ।

एउटा अण्डा उत्पादन गर्न १० खर्च हुने गरेको तर बिक्री मूल्य त्योभन्दा कम रहेको उनको भनाइ छ । बर्षेनी किसान थला पर्दै गएका छन् । नेपालमा दैनिक ३५ लाख अण्डा उत्पादन हुन्छ । यो पेशाबाट भण्डै एक लाख ७५ हजारले रोजगारी पाएका छन् । दुई हजारभन्दा बढी किसान लेयर्स कुखुरापालनमा संलग्न छन् । देशमा कुखुरापालनको क्षेत्रमा भएको लगानीको आधा हिस्सा लेयर्समा रहेको कँडेल बताउछन ।

कुखुरापालनमा ७० अर्बभन्दा बढी लगानी रहेको छ । आधाभन्दा बढीमा बैकिग क्षेत्रको ऋण लगानी रहेको छ । सबैभन्दा बढी कुखुरापालन चितवनमा गरिँदै आएको छ । पछिल्लो मुलुकका अन्य जिल्लामा कुखुरापालन व्यवसाय फस्टाउँदै गएको छ ।

 

Source:- rajdhanidaily

अवैध कुखुराको चल्ला बरामद

बारा । सशस्त्र सुरक्षा बल, नेपाल बेस क्याम्प जीतपुरले करिब पाँच लाख मूल्य बराबरको अवैध कुखुराको चल्ला बरामत गरी नष्ट गरेको छ ।

बुधबार बिहान चेकजाँच गर्ने क्रममा भारतबाट अवैध रूपमा नेपाल भित्र्याइएको पिकप भ्यानसहित कुखुराको चल्ला सशस्त्र प्रहरी बल जीतपुरले पक्राउ गरेको हो ।

भारतका विभिन्न नाकाबाट साइकल र मोटरसाइकलमा नेपाल ल्याई बाराको नितनपुरबाट लोड गरी हेटौँडा लैजाने क्रममा सशस्त्र प्रहरीले ना ४ च ३६९९ नम्बरको पिकप भ्यानसहित त्यसमा लोड गरी राखिएका चल्ला बरामत गरेको सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक प्रकाश पौडेलले जानकारी दिए ।

बरामत गरिएको चल्लालाई पशु क्वारेन्टाइन चेक पोस्ट पथलैयाका प्राविधिक करुणकान्त झा, बारा कुखुरा व्यवसायी संघका उपाध्यक्ष सन्तोष दाहालसहित स्थानीय सञ्चारकर्मीको रोहबरमा खाडलमा पुरेर नष्ट गरिएको छ ।

कारोबारमा संलग्न सवारीलाई भन्सार र चालक एवं सहचालकलाई पशु क्वारेन्टाइन वीरगञ्जको जिम्मा लगाइएको सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक पौडेलले जानकारी दिए ।

Source:- souryadaily

दानाको कच्चा पदार्थमा परनिर्भरता बढ्यो

काठमाडौँ — कुखुराका लागि दाना (आहारा) बनाउन वार्षिक १६ अर्ब रुपैयाँको कच्चा पदार्थ आयात हुने गरेको छ । दाना बनाउन सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने मकै र भटमासको पिना हो । यो दुवै भारतबाट आयात हुने गरेको छ ।

दाना बनाउन ६० प्रतिशत मकै र २५ प्रतिशत भटमासको पिना प्रयोग हुने गरेको छ । भटमास शत प्रतिशत र मकै भने ७५ प्रतिशत आयात हुँदै आएको नेपाल दाना उद्योग संघका केन्द्रीय अध्यक्ष रविन पुरीले बताए । ‘भुटेर खानसमेत भटमास नेपालमा पाउन छाडिसक्यो,’ उनले भने, ‘झन् दाना बनाउन कहाँ पाउनु ? त्यसैले दानालाई चाहिने मुख्य कच्चा पदार्थ नै बाहिरबाट आयात गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’ सरकारले आयात रोकेर मुलुकमै कच्चा पदार्थ तयार गर्न सहयोग गर्नुपर्ने माग व्यवसायीको छ ।

‘खेतबारी बाँझो बस्ने क्रम बढेको छ,’ उनले भने, ‘बाँझो बस्न नदिन सरकारले मकै र भटमास लगाउन किसानलाई सहयोग गर्नुपर्छ, कच्चा पदार्थ यहीँ तयार भए ठूलो रकम बाहिरिने थिएन ।’ मकै र भटमासबाहेक दानाका लागि आवश्यक पर्ने ढुटो पनि आयात हुने गरेको छ । मुलुकभित्रै भने तोरीको पिना, तिलको पिना तयार हुने गरेको छ ।

त्यस्तै कच्चा पदार्थ आयातमा पहिले ५ प्रतिशतमध्ये १ दशमलव ६ प्रतिशत भन्सार शुल्क तिर्नुपथ्र्यो । अहिले पूरै तिर्नुपर्ने अवस्था रहेको अध्यक्ष पुरीले बताए । ‘नेपालमै उत्पादन भए बाहिरबाट कच्चा पदार्थ ल्याउनुपर्ने थिएन,’ उनले भने, ‘यो वर्षबाट भन्सार छुटको व्यवस्था हटाइएको छ, जसले गर्दा ढुवानी महँगो परेको छ ।’ उनका अनुसार यसबारे अर्थमन्त्रीलाई जानकारी गराए पनि कुनै सुनुवाइ भएको छैन । पुरीले भन्सार छुट नभएपछि भारतबाट तयारी दाना आयात हुने सम्भावना बढ्ने बताए ।

‘भन्सार छुट नहुँदा कच्चा पदार्थ आयात महँगो पर्छ, उत्पादन लागत बढ्छ,’ उनले भने, ‘भारतबाट तयारी दाना ल्याउँदा सस्तो पर्छ, दाना भन्सार तिरेर ल्याउँदासमेत सस्तो हुने हुँदा गुणस्तरहीन दाना भित्रिने खतरा बढ्छ ।’ कुखुराको आहारा महँगो हुँदा साना किसान पलायन हुने खतरा बढी छ । पछिल्लो समय साना किसानले कुखुरापालनको समेत विकल्प खोज्न थालेका छन् ।

पोल्ट्रीविज्ञ डा. तिलचन्द्र भट्टराईका अनुसार अघिल्लो वर्षको तथ्यांकअनुसार साढे ८ अर्बको भटमासको पिना र साढे ७ अर्बको मकै आयात भएको थियो । ‘सरकारले ५ वर्षमा मकैमा र १० वर्षमा भटमासमा आत्मनिर्भर हुने कार्यक्रम ल्याउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि कच्चा पदार्थ आयात गर्नु पर्दैन, होइन भने भारतबाट कच्चा पदार्थ ल्याएर दाना उद्योग चलाउनुको विकल्प छैन ।’ कच्चा पदार्थ आयात महँगो हुँदा साना किसान मारमा परेका छन् ।

Source:- kantipurdaily